86«پشتيبان ديوار» معنا كرده است.
- «گز» در عرف ما معادل «ذرع» و حدود يك متر است، اما نويسندۀ رساله، آن را معادل «ذراع» به كار برده كه حدود نيم متر ميباشد. بنابراين، به هنگام مطالعۀ رساله، اگر به اين نكته توجّه نشود، خطاى بزرگ در اندازهها پديد مىآيد و دو برابر اندازههاى واقعى برداشت مىشود و اين اشتباه بزرگى است كه برخى ناموران گرفتار آن شدهاند.
بسم الله الرحمن الرحيم
الحمد لله و سلام على عباده الذين اصطفى.
امّا بعد، اين مختصر در بيان طول و عرض بيت الله شريف و تعداد مرّات بنا (ى) او و مايتعلّقبه است. بدانكه علاّمه ازرقى وفاسى وقطبالدين رحمهمالله تعالى درتواريخ مكّۀ معظّمه آوردهاندكه بنا كرده شده است كعبۀ مشرّفه از ابتداى دنيا الى يومنا هذا، ده مرتبه:
اوّل كسيكه بنا كرد او را ملائكه بودند: كما أفاده قوله تعالى: (إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبارَكاً وَ هُدىً لِلْعالَمِينَ) 1
دوم بار بنا كرد حضرت آدم، و سنگها آورد براى وى از پنج جَبل؛ كوه لبنان و طور سينا و طور زيتا و جودى و حِرا و وضع كرد اساس كعبه از حرا.
سوم بار، بنا كرد او را شيث ابن آدم، بعد وفات پدر خود.
چهارم بار، بنا كرد حضرت ابراهيم بر قواعد سابقه، كما هو مذكور فى القرآن، قال الله تعالى: (وَإِذْ يَرْفَعُ إِبْرَاهِيمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَإِسْمَاعِيلُ) 2الآيه. پس گردانيد عرض بيت شريف را، ما بين ركن حجر اسود تا ركن عراقى سى و دو [32] گز و ما بين ركن عراقى تا ركن شامى، بيست و دو [22] گز و ما بين ركن شامى تا ركن يمانى سى و يك [31] گز و ما بين ركن يمانى تا ركن حَجَر اَسود [20] بيست گز.
و گردانيد ارتفاع بيت را به سوى آسمان نُه [9] گز و بگذاشت در وى دو دروازه؛ يكى شرقى، دوّم غربى و سقف نكرد او را حضرت ابراهيم، بلكه اول كسى كه سقف كرد بيت شريف را، قُصى بن كلاب بود، كما سيأتى.
پنجم بار، بنا كرد او را عمالقه؛ يعنى اولاد عمليق بن لواذم [لاوذ] بن ارمين بن سام بن نوح، كه اين عمالقه اوّل ساكنان مكّه بودند.