44كردند، كه از جملۀ جامهها بُرد است و ديده شده كه رسول الله (ص) پيشاپيش جنازۀ اسعد بن زراره حركت مىكردند.»
زمان پاسخ به دعوت الهى
همۀ مورّخان بر اين عقيدهاند كه اسعد بن زراره پس از نُه ماه از هجرت وفات يافت. اگر اين نقل درست باشد، بايد گفت كه او در بدر حاضر نبوده و از آنجا كه عثمان بن مظعون در بدر حضور داشته، بايد گفت: اسعد بن زراره نخستين فرد از ميان صحابه است كه پس از هجرت، دعوت الهى را لبيك گفت.
«و في كنزالعمال: مات أسعد بن زرارة على رأس تسعة أشهر من الهجرة، قال البغوي: بلغني أنّه أوّل من مات من الصحابة بعد الهجرة، و أوّل ميّت صلّى عليه النبي (ص) و أول من دفن بالبقيع، و ذلك قبل بدر» 1
«در كنز العمال نقل شده كه اسعد بن زراره در آغاز ماه نهم، پس از هجرت، دعوت الهى را لبيك گفت. بغوى گويد: به من خبر رسيده او اوّلين شخص از صحابه است كه پس از هجرت وفات يافت و اولين كسى است كه پيامبر بر او نماز ميت گزارد و اول كسى است كه در بقيع مدفون گرديد.»
روحاء مكان دفن اسعد بن زراره
پيشتر اشاره داشتيم كه روحاء در وسط بقيع قرار گرفته؛ همانجا كه راههاى گوناگون به سمت آن بوده است و همانجا كه عثمان بن مظعون نيز در آنجا مدفون گرديد. قبر اسعد بن زراره هم طبق نقل مورّخان، در روحاء بقيع واقع گرديده است.
واقدى نقل كرده كه پيامبر خدا (ص) اسعد بن زراره را در روحاء بقيع دفن كرد.
نويسنده و مورخ بزرگوار، محمد امين امينى، در كتابش، درباره بقيع، پس از بررسى چگونگى شكلگيرى بقيع و بررسى اين نكته كه چه كسى اولين بار در بقيع دفن شد، آيا آن شخص اسعد بن زراره بوده يا عثمان بن مظعون؟ چنين مى نگارد:
«وكيفكان، فقبرهما في الروحاء التي في وسط البقيع: فقد روي ابن شبّه عن أبي غسان لم أزل أسمع إنّ قبر عثمان بن مظعون و أسعد بن زرارة بالرّوحاء من البقيع، والروحاء المقبرة التي وسط البقيع يحبط بها طرق مطرقة وسط البقيع» . 2
«به هر روى، قبر آن دو شخصيت (عثمان بن مظعون و اسعد بن زراره) در روحاء، در وسط بقيع قرار است. ابن شبّه از ابوغسان روايت كرده كه همواره مىشنيدم قبر عثمان بن مظعون و اسعد بن زراره، در روحاء بقيع است و روحاء مقبرهاى است در وسط بقيع كه راههاى گوناگون بر آن ميرسد.»
در پايان ياد از اسعد بن زراره، گفتنى است او با مرضى كه در لسان عرب ذبحه ناميده مىشود، از دنيا رفت و شايد مراد از ذبحه مرگ ناگهانى باشد. در عبارات ديگر، به جاى ذبحه، شهقه آمده است.
3. ابو سعيد خدرى
شخصيت بزرگوار ديگرى كه از صحابۀ صادق پيامبر (ص) است و در قبرستان بقيع مدفون گرديده، سعدبن مالك بن شيبان انصارى است. او از مشهوران و از بزرگان و اهل فضيلت صحابۀ آن رسول گرامى است. او شهرت به ابوسعيد خدرى يافت؛ چون منسوب به خُدرى است كه مكانى است به نام خدره.
او از راويان احاديث پيامبر (ص) و صاحب مكاتبات از آن حضرت و امام على و امام حسن مجتبى و امام حسين (ع) است، جايگاهى والا در نزد پيامبرخدا، على مرتضى، فاطمۀ زهرا، حسن مجتبى و سيدالشهدا (ع) داشته است.
وى شاهد بسيارى از سخنها، عملها و اقدامات پيامبر (ص) بوده و آگاهى به موقعيت اهلبيت و دشمنان آنان داشته است. على امير مؤمنان، فاطمۀ زهرا و حسنين (عليهم السلام) در نقلهاى بسيارى، ابوسعيد خدرى را شاهد بر ايراد سخنانى از