43سمت آن وجود دارد و در وسط مقبرۀ بقيع است.
در نقل ديگرى استكه بعدها محمد حنفيه در روحاء خانهاى خريده و قبر عثمان بن مظعون، كنار خانۀ وى بوده است؛ «حدّثنا محمد بن يَحْيَى عن الدراوردي، عن أبي سعيد، عن سعيد بن جبير بن مطعم، رأيت قبر عثمان بن مظعون عند دار محمد بن علي الحنفيّة» ؛ 1«از سعيد بن جبير بن مطعم نقل شده كه گفت: قبر عثمان بن مظعون را در كنار خانه محمد حنفيه فرزند على، مشاهده كردم.»
2. اسعد بن زراره انصارى خزرجى
پيش از هجرت پيامبر به يثرب، اين شهر در آتش فتنۀ قبايلى مىسوخت؛ دو قبيلۀ اوس و خزرج اختلافهاى ديرينهاى داشتند. هر يك از اين دو، به قبيلههاى كوچكترى تقسيم مىشدند. اسعد بن زراره، از قبيلۀ بنى نجار و از بزرگان اين قبيله بود. فتنهها و درگيريهاى داخلى مدينه، وجود بزرگى را ميطلبيد كه اهل مدينه زمام امور خويش را به او بسپارند. آوازۀ پيامبر (ص) در مدينه پيچيد. آنان افراد شاخصى را به مكه فرستادند تا برآوردى از وضعيت رسول الله داشته باشند. اسعد بن زراره نقيب طايفۀ بنى النجار بود كه به همراهى گروهى، به مكّه اعزام شدند تا از نزديك پيامبر را ببينند. اين گروه پيامبر را در عقبه مشاهده كردند. نتيجۀ اين ملاقات، انعقاد پيمان عقبۀ نخستين بود. سال بعد نيز اسعد بن زراره پيامبر را به همراهى دوستانش در عقبه ملاقات كرد و پيمان عقبۀ نخستين بود. سال بعد نيز اسعد بن زراره پيامبر را به همراه دوستانش در عقبه ملاقات كردند و پيمان عقبۀ دوم انعقاد يافت و نيز در سال بعد، پيمان عقبۀ سوّم منعقد شد. اسعد بن زراره در پيمانهاى سهگانۀ عقبه شركت داشت و با پيامبر پيمان بست:
«قالوا في شأنه: أسعد بن زرارة الأنصاري الخزرجي، أحد النقباء ليلة العقبة و أول من بايع النبي (ص) ليلتئذّ، و قد شهد العقبة الأولَى و الثانية و الثالثة، و كان نقيب بني النجار، و هو أول من صلّى الجمعة بالمدينة» 2
«در شأن و منزلت اسعد بن زراره گفتهاند: او انصارى خزرجى است. يكى از بزرگان و برجستگان در شب عقبه است. او اول كس از اهل مدينه است كه با پيامبر (ص) بيعت كرد تا از وضعيتى ناپسند رها شود. در عقبۀ اولى، دوم و سوم حضور داشت و نقيب طايفۀ بنينجار بود. اسعد اول كسى استكه نماز جمعه را درمدينه به پا داشت وكمكهاى شايانى بههجرت پيامبر كرد و آماده كنندۀ زمينه براى حضور پيامبر در مدينه بود. وى منزلت والايى در نزد رسول الله داشت.»
اولويتهاى شخصيتى اسعد بن زراره
اسعد بن زراره در ميان صحابۀ پيامبر به چند اولويت و امتياز، برجستگى و شهرت يافت كه مىتوان اين اولويتها را براى او برشمرد.
1. اولين فرد انصارى از صحابه است كه در عقبه با پيامبر بيعت كرد و به ايشان ايمان آورد.
2. در هر سه پيمان عقبه، شركت داشت.
3. آماده كنندۀ زمينۀ ورود پيامبر به مدينه بود و قبيلۀ بنى نجار را آمادۀ استقبالى شكوهمند از آن حضرت كرد.
4. نخستين شخصيتى است كه پيامبر (ص) بر او نماز ميت خواند.
5. اولين كسى است كه پيامبرخدا پيشاپيش جنازهاش حركت كرد و براى او دعا و استغفار نمود.
6. اوّلين صحابى پاكباختهاى است كه به دستور پيامبر در مقبرۀ مطهر بقيع دفن گرديد.
البته بيان اين نكته لازم است كه اختلافى ميان مورخان، در مدفون اول بقيع وجود دارد؛ بسيارى را عقيده بر آن است كه اوّلين مدفون بقيع عثمان بن مظعون بود و شايد بتوان به نوعى ميان روايات متعارض جمع كرد و آن اينكه گفته شود، اولين مدفون از مهاجرين، عثمان بن مظعون است و اولين مدفون از انصار اسعد بن زراره.
7. اوّلين كسياستكه به دستور پيامبر، در سه جامه كفن شد؛ ازجملۀ جامهها بُرد است.
«قال ابن سعد: لمّا توفّي أسعد بن زرارة حضر رسول الله غسله و كفنه في ثلاثة أثواب، منها برد، وصلّى عليه، و رئى رسول الله (ص) يمشي أمام الجنازة، و دفنه بالبقيع» . 3
«ابن سعد گويد: وقتى اسعدبن زراره وفات يافت، پيامبر براى غسل او حاضر شده، در سه جامه كفنش