104«اُكْتُبْ لِفاطِمَۀَ بِفَدَكَ نِحْلَۀً مِنْ رَسُولِ اللهِ» .
«براى فاطمه فدك را به عنوان نِحلۀ پيامبر خدا بنويس.»
حضرت على، امّ ايمن و يكى از غلامان پيامبر بر آن گواه شدند .41
سپس راوندى گويد :
«اهالى فدك آمدند و پيامبر9 فدك را به آنها ساليانه به 24000 دينار مقاطعه نمود.» 42
د) به نقلى ديگر پيامبر9 و على7 دركنار هم، فدك را گشودند .43
ه-) امام رضا7 در مجلس مأمون با اين آيۀ شريفه استشهاد نموده، فرمود: هنگاميكه اين آيه نازل شد، رسول الله9 حضرت فاطمه3 را فراخواند و فرمود :
«اين فدك بهمن اختصاص دارد، مسلمانان براى تصرّفآن ركاب نزدهاند. خداوند به من امر فرموده كه آن را به تو عطا كنم. پس آن را براى خود و فرزندانت بگير.» 44
پيشينۀ فدك
براساس آنچه مرحوم نهاوندى از كتاب «زبدۀ الأقارن» نقل كرده، پيشينۀ سرزمين فدك به قرن دهم پيش از ميلاد مىرسد.
وى در ضمن داستان بسيار مفصّلى نقل مىكند كه يكى از خواصّ اصحاب حضرت موسى 7 به نام «ذَرخاء» مشهور به «ذَرخاءِ زاهد» از حضرت موسى7 وصف پيامبر اسلام9 و امير مؤمنان7 را شنيده بود و آگاهى زيادى از رمل و اسطرلاب داشت.
در ضمن سير و سياحت خود، به محلّى در نزديكى «يثرب» رسيد، از آنجا خوشش آمد. چاه آبى حفر نمود، چشمۀ پر آبى پديدار گرديد. پس در آبادانى آنجا كوشيد. زاهدان و عابدان از ايل و تبارش به آنجا كوچ كردند. در اندك زمانى هشت قريه در آنجا پديد آمد.
چون اجلش فرا رسيد فرزندانش را گرد آورد و گفت :
«يكهزار وپانصد وپنجاه سال بعد، پيامبرى به نام «محمد» دراينجا مبعوث مىشود، دامادش كه «على» نام دارد، وصىّ و خليفۀ اوست.»
آنگاه معجزۀ باهرهاى از آن حضرت نقل كرده، افزود :
«چون او مبعوث شود و اين معجزه از او صادر گردد، پس همگى به او ايمان آورده، اين هشت قريه را تسليمش نماييد.» 45
وجه تسميۀ فدك
در اينكه چرا اين سرزمين «فدك» ناميده مىشود، دو وجه گفته شده :
1.
پس از مهاجرت پيامبر9 به يثرب، يكى از نوادگانِ «ذَرخاء» به پيامبر ايمان آورد و معجزهاى را كه نياى او (ذرخاء) پيشگويى كرده بود، توسّط آن حضرت به وقوع پيوست، پس او بر اساس لوحى زرّين، كه در صندوقى در بسته از «ذرخاء» به او رسيده بود، آن هشت قريه را به آن حضرت تقديم نمود و عرضه داشت : «فَداكَ» ؛ «اين سرزمين به فداى شما.»
پس آنجا به «فَداكَ» موسوم شد و در اثركثرت استعمال، الفِ آن حذف گرديد و به «فَدَك» شهرت يافت .46
2.
زجاجى گويد: نخستين كسى كه در اين سرزمين فرود آمد «فدك بن حام» بود و لذا به نام او «فدك» ناميده شد .47 گسترۀ فدك
فدك بيش از آنكه به عنوان مال ومنال و جاه و مقام مطرح باشد، نمادِ حقّانيت اهلبيت: در برابر صاحبان زر و زور و تزوير است. آنچه از معصومين: در مورد محدودۀ فدك رسيده، اين معنى را به روشنى بيان مىكند و اكنون به چند نمونه اشاره مىكنيم :
الف) اميرمؤمنان7 محدودۀ فدك را به شرح زير بيان فرمود :