101اينها همه بر اثر مراجعه نكردن به ادلّه مستحبّات است كه معمولا اتفاق مىافتد، جالب اينكه در سال پيش، مناسك شيخ با بيش از بيست حاشيه چاپ شد و اين اشتباه را كسى متذكّر نشد، فقط يكى از محشّين نوشتهاند: «در بعضى از آثار، ده آيه آمده است» كه معلوم است به اشتباه متفطّن نشدهاند.
* * *
هفتم: حجگزارى بدون پرداخت خمس
در مناسك حج امام خمينى (قدس سره) كه با دوازده حاشيه چاپ شده است، مىخوانيم:
سؤال: شخصى بدون اينكه خمس مال خود را بپردازد، به حج رفته است و الآن مىخواهد بپردازد، آيا حج او صحيح است يا خير؟
جواب: اگر لباس احرام و قربانى با پول غير مخمّس نبوده، عمل او اشكال ندارد. . . . 1در اين مسأله برخى از مراجع معظّم فرمودهاند: «اگر همان طور كه متعارف است، به ذمّه خريده باشد حجّش صحيح است» .
آية الله اراكى هم گويند: «چون حق اين است كه اشاعه نيست، پس آنچه با آن پول تهيه كرده است، مالك شده، طواف و قربانى او صحيح است» . 2قطع نظر از اين دو مبنا، مفهوم پاسخ فوق اين است كه «اگر لباس احرام و قربانى با پول مخمّس يا غير متعلّق خمس تهيه شده، حجّ او صحيح است» ، در حالى كه شرط صحّت حجّ، آن است كه هم طواف عمره تمتّع و هم طواف حج تمتّع و هم نماز طواف، با لباس مباح انجام شود 3و چون معمولا طواف حجّ تمتّع و نماز آن با لباس احرام انجام نمىشود، بلكه با لباسهاى معمولى انجام مىشود - چون پيش از آن، حجّاج از احرام خارج شدهاند، مگر كسانى كه اعمال مكّه را پيش از وقوفين انجام مىدهند - جواب دقيق، آن است كه «علاوه بر لباس احرام و قربانى، لباسى كه با آن طواف مىكنند و نماز طواف مىگزارند نيز بايد با مال حلال تهيه شده باشد» .
علاوه بر اين، گاهى طواف عمره تمتّع و نماز آن نيز با لباس معمولى - نه لباس