99دربند قرار داشت.
اين جاده در طول هشت ماه از سال، مسير رفت و آمد حجاج بود. طول مسير ميان شام و مدينه 247 ساعت، مسير ميان شام و مكه 61 روز و راه بين مكه و مدينه 106 ساعت بود.
كاروان‌هايى كه از شام و مصر حركت مى‌كردند و حجاج و اشيا و اسباب به‌همراه خود مى‌بردند، كاروان‌هاى سنگين تلقّى مى‌شدند. اين كاروان‌ها در فصل سرما، فقط روزها حركت مى‌كردند. كاروان شام شامل شصت تا هفتاد هزار نفر بود و كاروان مصر از چهل تا پنجاه هزار حاجى تشكيل مى‌شد.
كاروان‌ها در طول شب راه مى‌رفتند و كاروان صُرّه (كيسه‌هاى حاوى پول براى فقراى مكه و مدينه) ، هدايا براى شريف را با خود حمل مى‌كرد. اين صرّه به شدت از طرف يئنى چرى‌ها محافظت مى‌شد. ليكن با اين وجود، در بعضى موارد، از حملۀ قبايل غارتگر عرب در امان نمى‌ماند.
1. مسير حج ايرانيان
ايرانيان دو راه عمده براى حج داشتند؛ هر چند اين دو راه، گاه به چند راه فرعى منتهى مى‌شد؛ راه جبل از بغداد يا بصره به سمت حجاز و راه شام. راه اول نزديك اما پر خطر بود و راه دوم بسيار دورتر اما كم خطر و زير نظارت دولت عثمانى. هر دو راه مشكلات جانبى هم داشت و گاه اين مشكلات سبب تعطيلى حج مى‌شد. نامۀ زير نشان‌گر مشكلاتى است كه در راه جبل وجود داشته و ما پيش از بحث از راه‌هاى حج ايرانى‌ها، آن را به عنوان يك سند، كه مى‌تواند زمينۀ اين بحث باشد، مى‌آوريم:
شاه عباس دوم (م 1077) نامه‌اى در بارۀ امنيت راه حج به شريف مكه فرستاد.
در اين نامه آمده است:
چند سال قبل سلطان ايران شنيد كه قافله‌هاى حج و عمره، كه از ايران به مكه اعزام مى‌شدند، در راه گرفتار صدمات مالى و جسمى فراوانى شده و بلاياى عظيمى از جهات مختلف بر آنان فرود مى‌آيد، به خاطر اهمال مباشرين راه، نسبت به ورود و خروج و ايجاد تأخير در حركت كاروان‌ها و به سبب توقفاتى كه اعراب ميان راه ايجاد مى‌كنند. در برخى سال‌ها زمان حج از ايران فوت مى‌شود؛ چرا كه آنان موقف عرفه و مشعر را درك نمى‌كنند. به همين دليل از سوى سلطان ايران فرمان تعطيلى حج و منع قافله‌ها صادر شد؛ كارى كه براساس امتثال دستور خداوند و ملاحظۀ حال