122اشكال بسيار پيچيدهاى از آنها به همراه سنتها و رسم و رسومات خاص خود بهوجود مىآيد؛ از جمله اين موارد را در فرهنگ هندوها و بودايىها مشاهده مىكنيم. آنها در نقاط مختلفى از هيماليا و اطراف رودخانۀ مقدس گنگ، اعياد مذهبى بزرگى برپا مىكنند.
همچنين در فرهنگ غرب هم نمونههايى از اين دست را شاهديم؛ از جمله، بازارهايى كه به عنوان نمونه نزديك دروازۀ رودوس ( sodohR ) تا اواخر قرون وسطى وجود داشت و دليل پيدايش آن هم جريان تجارى مطلوبى بود كه امكان تبادل كالا بين شرق و غرب را فراهم مىكرد. اما تركيبى از دو نمونۀ بالا (مذهبى - تجارى) كه از آنها ياد شد، را در شهرهاى چادرى منا و عرفات، كه خارج از شهر مقدس مكه برپا مىشود، شاهديم. در اين خيمهگاهها، چادرهايى كه اهالى مكه به منظور زيارت برپا كردهاند، در كنار چادر مربوط به شهرهاى متحرك كاروانهاى بزرگ قرار مىگيرد.
امروزه ديگر شاهد چنين كاروانهاى زيارتى چادرى نيستيم اما دو شهر چادرى منا و عرفات از هميشه بزرگتر شده و بى شك اين دو شهر چادرى، از تأثيرگذارترين شهرهاى چادرى موجود مىباشند. شهر چادرى عرفات جهت اقامت يك روزه و منا براى مدت 3 روز اقامت برپا مىشود. هر دوى اين اقامتگاهها، بخشى از مراسم اسلامى ساليانۀ حج مىباشد كه طبق تقويم قمرى و هر 12 ماه يك بار برگزار مىشود. مراسم حج، كه امروزه انجام مىگيرد، دقيقاً مطابق همان حجى است كه پيامبر اسلام انجام داده و با تمام جزئيات در تاريخ گزارش شده است و زائران در تمامى حركات اين آيين مذهبى، حتى چگونگى راه رفتن و گام برداشتن (منظور سعى صفا و مروه) و نيز اقامت در شهرهاى چادرى منا و عرفات از ايشان تبعيت مىكنند. مجموعۀ اين اعمال عبادى، شامل تعداد زيادى از فعاليتهاى مختلف؛ اعم از واجب و مستحب مىباشد.
ما همواره در طول 20 سال اخير، شاهد افزايش شديد جمعيت زائران بودهايم. امروزه پيدايش وسايط نقليۀ موتورى، جاى شتر را در حمل و نقل زائران گرفته است و به اين ترتيب نياز به زيرساختهايى چون جادهها و بزرگراههاى مناسب پديد آمده است. به همين ترتيب شهرهاى چادرى هم بهطور اجتنابناپذيرى از جهان مدرن امروزى تأثير پذيرفته است. شهر مكه و اطراف آن، ساليانه به مدت تقريباً يك ماه پذيراى بيش از دو ميليون زائر مىباشد. در اين ميان طبعاً مشكلاتى هم پيش مىآيد كه برخى به انجام شعائر و برخى ديگر به