88كه خود را پردهدار كعبه و مناديان امنيت و صلح مىدانستند، بر ملا گردد. كاروان در منطقه «حديبيه» با لشكر مسلح دشمن مواجه شد. كاروان پيامبر صلى الله عليه و آله با حال احرام و آماده عبادت و لشكر قريش با لباس رزم و آماده خونريزى. پيامبر صلى الله عليه و آله رسماً تصميم خود را بر حج خانۀ خدا در ميان مسلمانان اعلام نمود و به وسيلۀ پيكهايى به مشركين قريش نيز ابلاغ كرد. از آنجاكه نبرد با حاجيان عملى بسيار زشت و بر خلاف سنتهاى ديرين عرب بود؛ خصوصاً از جانب مكيان كه هميشه به ميزبانى حجاج از هر طايفه و قشرى افتخار مىكردند، در تصميم به جنگ با مسلمانان مردد شدند و در نهايت پيماننامۀ «صلح حديبيه» ميان قريش و پيامبر خدا صلى الله عليه و آله منعقد گرديد. به موجب اين پيمان، مقرر شد روابط حسنه ميان قريش و مسلمانان برقرار شود. 1مفاد صلح حديبيه
1. محمدبن عبداللّٰه و قريش متعهد مىشوند كه مدت ده سال جنگ را بر ضد يكديگر ترك كنند، هيچ يك از دو طرف بر ديگرى نتازد و اسيرى از يكديگر در بند ندارد و. . .
2. هر كس بخواهد با محمد پيمان ببندد آزاد است و هركس دوست دارد با قريش پيمان برقرار سازد آزاد است.
3. هرگاه فردى از قريش، بدون اذن بزرگتر خود از مكه فرار كند و به ياران محمد بپيوندد، محمد بايد او را به قريش بازگرداند ولى اگر از اصحاب محمد كسى به قريش پيوست، لازم نيست او را باز گردانند.
4. از اين پس، اسلام بايد در مكه علنى باشد و نبايد كسى را به اجبار بر عقيدهاى واداشت و يا او را به سبب عقيدهاش آزار داد و يا سرزنش كرد.
5. امسال محمد با يارانش، از همينجا به مدينه بر خواهند گشت، با اين قرار كه در سال بعد، بدون سلاح وارد مكه شوند و به مدت سه روز براى مراسم حج توقف كنند، مشروط بر اينكه، سلاحى جز سلاح مسافر با خود برندارند و همان سلاح محدود نيز بايد درغلاف باشد.
علىبن ابى طالب عليه السلام اين نامه را نوشته و مهاجرين و انصار شاهد آن هستند. 23. پيمان ميان پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله و رييس مسيحيان ايلا
«بسم اللّٰه الرحمن الرحيم، اين تضمينى است از طرف خدا و محمد، پيامبر خدا، به يوحنا بن رعبه و مردم ايلا. به موجب اين