140
علل تسريع گسترش اسلام در يثرب
على گودرزى
مقدمه
آنگاه كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله از مسلمان شدن مردم مكه نااميد شد، چشم به شهرهاى اطراف دوخت و آرزوى اسلام آوردن آنان را كرد. سفرى به طائف كرد، اما از اسلام آوردن آنان مأيوس و آزردهخاطر بازگشت و سرانجام دل به قبايلى بست كه براى زيارت خانۀ خدا به مكه مىآمدند. در موسم حج، با آنان ديدار كرد و تقدير الهى چنان بود كه ملاقاتهايى صورت پذيرد كه نهتنها پيامبر را اميدوار كند و سرنوشت دين جديد را در جزيرةالعرب تغيير دهد، بلكه آيندۀ بشريت را نيز رقم زند. در آخر كار، آن ديدارها به هجرت منتهى گشت و گذشته از آنكه موجب هجرت اسلام از مكه به مدينه شد، گسترش اسلام به كشورهاى جهان را نيز موجب شد و پىآمدى چون هجرت مهاجران به مدينه و پيوستن آنان به انصار را داشت. بلكه علّت مهاجرت پيامبر خدا صلى الله عليه و آله بود براى يافتن جهانى از انصار و در پايان هجرتى شد تا انديشههاى حضرت محمد صلى الله عليه و آله را در دل تاريخ باقى بگذارد و جاودانه كند.
علاوه بر اينكه هجرت، تاريخ شد، تاريخ نيز هجرى مدنى شد و در تحليل آنچه كه موجب گشت كه يثرب بهجاى مكه پايگاه عمدۀ نشر اسلام شود و