117رسيده، خود را يافته، لرزان و سراسيمه بهسوى مكانى شتافتم كه نخستين گامهاى جهانى كردن اسلام در آنجا برداشته شد.
1 - 2 / ب: بناى مسجد بيعت
آثار بهجاى مانده از دوران عثمانىهاست؛ بنايى مستطيل شكل، با ديوارهايى كوتاه. شامل دو قسمت، سمتِ قِبلى آن با محراب و شبستانى كوچك و سمت شرقى آن حياط غير مسقفى است بهعلت بىتوجهىها، با زمينى متروكه و علفزار.
رويۀ ديوارهاى گچى آن را با رنگ زرد پوشاندهاند كه از قدمت بنا نشانى آشكار دارد.
بر جدار خارجى ديوارِ قبلى بنا، كتيبهاى بهخط كوفى ديدم كه آن را با بىنظمى نصب و اطرافش گچ گرفتهاند.
بهنظر مىرسد اين كتيبه همان كتيبهاى باشد كه نهروانى از آن در «الاعلام» ياد كرده است، مبنى بر اينكه المستنصر عباسى مسجد را در سال 629 تعمير كرده است:
«و عمرّه أيضاً المستنصر العباسي كما في حجر آخر بناه في سنة 629 و تلك الأحجار ملقاه بذلك المحلّ الخراب تُحْشى عليها أيضاع فيندثر أثر هذا المسجد. . .»
متن كتيبه كوفى را در صفحۀ 119 ملاحظه كنيد.
موقعيت بناى مسجد، دقيقاً در مسير صعود به كوه مشرف بر منا است. زمينهاى حريم آن را مسطح كرده بودند، چرا. آگاه شدم، بههرحال مكانى است كه در مجموعه سرزمين منا متروك مانده است.
پىنوشتها