87ششم، مصطفى كمال پاشا (آتا ترك) با اختياراتى كه در كنفرانس لوزان به سال 1922م. گرفت، خلافت عثمانى را ملغى و جمهوريت را اعلام كرد. 1برداشت:
روى كار آمدن سلاطين عثمانى، مجد و عظمت اسلامى را بهرخ جهانيان كشيد و همين حاكميتِ مبتنى بر ظواهر اسلامى، جاذبۀ فراوانى در ميان ملل جهان ايجاد كرد و نداى توحيد، همچنان از حجاز و حرمين شريفين، در كنگرۀ عظيم مسلمانان (حج) بر مىخاست و در زمان حاكميت عثمانى، اگر چه اندك، اما به هر حال مورد توجه بود؛ آنهم با تضييقات و سختگيرىهاى شديدى كه بر ضد مسلمانان راستين و پيروان پيامبر صلى الله عليه و آله و اهلبيت عليهم السلام اعمال مىشد. در هر صورت، مجد و عظمت حرمين در طول اين سلسله حفظ شد و اقدامات مناسبى به واسطۀ برخى از سلاطين عثمانى صورت گرفت.
پىنوشتها