83
اهميت حرمين
نگاه ويژۀ مسلمانان به حرمين كه دو مركز اصلى ثقل سياستهاى اسلامى و عهدهدار تقدّس و تلبّس به اين آرايه، حاكميتها را بر آن مىداشت كه سر فصل اساسى براى اين دو شهر در كتاب و منشور حاكميت خويش بگشايند.
مجموعه اتفاقات و رويدادهايى كه در روزگار حاكميت بنىعباس، كه حدود پنج قرن طول كشيد، زعامت دينى شرفا بر حرمين شريفين را، كه از انتساب به خاندان پيامبر صلى الله عليه و آله بهره مىبردند، بديهى مىنمود.
روى كار آمدن مماليك، اين وضعيت را عوض نكرد و ايشان نيز سعى و اهتمام فراوان در توقير خاندان شريف در حجاز داشتند و از آنسو نيز، توجه تمام به حفظ روابط خود با عثمانيان مىنمودند و حتى پس از فتح قسطنطنيه در (857ه. ق / 1453م) به دست سلطان محمد فاتح جشن بزرگى را در قاهره (پايتخت مماليك) برگزار كردند. 1اما اختلافات مرزى در حدود شام يا عثمانيان از يكسو و پناه دادن مماليك و ايجاد رابطه با صفويان در دورۀ اسماعيل صفوى و جنگ با سلطان سليم اول از سوى ديگر، زمينه را براى برخورد عثمانيان با مماليك فراهم كرد. 2سرانجام در نبردى كه ميان سپاهيان سليم با قانصوه الغورى مملوكى در مرج دابق در 922ه. ق. 1516م. پيش آمد، مملوكيان حلب و شام شكست خوردند 3و سپس بر مماليك مصر به فرماندهى طومانباى نيز در ريدانيه ظفر يافتند. 4در اثر اين پيروزى، شريف مكه خود به استقبال سليم، كه به سمت حجاز شتافته بود، رفت و تسليم بىقيد و شرط خود را اعلام كرد. سليم نيز كه در اين زمان به خادمالحرمين الشريفين شهرت داشت، 5حاكيمت شرفا را بر مكه و مدينه به رسميت شناخت. 6سياست عثمانى در قبال حرمين
توجه مسلمانان به كعبه و حرمين شريفين، عثمانيان را كه خود را خليفۀ عالم اسلام مىشمردند، بر آن داشته بود كه سعى و اهتمام وافرى به عمران و آبادانى اين دو شهر، بهويژه مكه معظمه داشته باشند. باز گذاشتن دست شرفا و اختيار كامل و آزادى عمل دادن به ايشان،