78
نتيجه
وجوب حج، به استطاعت جانى، مالى و فراهم شدن شرايط، ابزار و امنيت سفر بستگى دارد. تنها ثبتنام كردن و واريز وديعه بهحساب سازمان حج و زيارت، استطاعتآور نيست. كسى را كه مقررات دولتى در همان سالِ ثبتنام، اجازۀ رفتن ندهد، به انتظار نشستن او براى سالهاى بعد الزام شرعى ندارد. او اختيار دارد وديعهاش را تا رسيدن نوبت در حساب واريزشده نگه دارد يا اينكه مطالبه و در امور مورد نظر خود مصرف كند؛ امّا اگر وديعهاش را همچنان نگهداشت، استطاعتش در سالى كه نوبت حج او رسيده است - منوط به داشتن تمام شرايط استطاعت در همان سال خواهد بود.
پىنوشتها