21در اين دو آيه، سه دعاى ديگر از حضرت ابراهيم است:
الف: توفيق بهپاداشتن نماز، كه بالاترين پيوند انسان با خداست، را براى خود و بعضى از ذريّهاش از درگاه خداوند متعال خواستار شد.
ب: گفت: خدايا! اين دعا را از ما بپذير.
ج: مغفرت و غفران الهى را براى خود و پدر و مادرش و مؤمنان خواست.
جمعبندى
از مجموع دعاها چند نكته به دست مىآيد:
1. اين دعاها در واقع مقاصد ابراهيم را مجسم مىكند و پرتوى از فضايل روحى و مجاهدات الهى او را نشان مىدهد.
2. جوار خانۀ خدا بهترين و مناسبترين مكان براى مهمترين دعا و خواستههاى انسان است.
3. دعاهاى حضرت ابراهيم در كنار خانۀ خدا به انسان مىآموزد كه انسان چه تقاضاهايى را بايد در جوار كعبه داشته باشد.
4. ابراهيم عليه السلام در اين دعاها تنها به فكر خودش نبود، بلكه براى ذريّۀ خود و مؤمنان نيز دعا كرد.
5. ذكر اين دعاها در قرآن، دلالت بر استجابت آنها دارد و گرنه صرف نقل آنها، بدون رد يا اجابت، لغو لازم مىآيد. 16. تكرار نداى مكرر، با لفظ «رَبَّنٰا» و «رَبِّ» قابل تأمل و دقت است.
8 - مقام ابراهيم
وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقٰامِ إِبْرٰاهِيمَ مُصَلًّى . 2فِيهِ آيٰاتٌ بَيِّنٰاتٌ مَقٰامُ إِبْرٰاهِيمَ . 3مقام ابراهيم سنگى 4است كه آن حضرت بر رويش گام نهاد و اثر پايش بهطور معجزه آسا بر روى آن سنگ باقى ماند و اكنون داخل گنبد كوچكى روبهروى درِ كعبه با فاصلۀ تقريبىِ 13 متر قرار گرفته و زائران خانۀ خدا بعد از طواف به كنار آن مىروند و نماز