129
نامهاى اركان كعبه (3)
كتب تاريخ مكه
سيد جواد مظلومى
در بخش نخست اين نوشتار، نامهاى گوناگونى را، كه اركان كعبه بدانها خوانده شدهاند، بر شمرديم و اختلاف اهل نظريه را در هر زمينه يادآور شديم و مهمترين اختلاف را در تعيين مصاديق دو ركن عراقى و شامى يافتيم. برخى ركن اسود را عراقى و ركن بعدى را شامى خواندهاند و گروهى ركن بعد از ركن اسود را عراقى و گوشۀ سوم كعبه را شامى مىشمارند. در بخش نخست آورديم كه بيشتر احاديث اهلبيت عليهم السلام و اتفاق فقهاى شيعى، بر ديدگاه اول منطبق است و در بخش پيشين، موافقت تاريخ نگاران كهن مكه را با ديدگاه اول تبيين نموديم. اكنون در ادامه، به كتابى ديگر مىپردازيم:
شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام
اين كتاب نگاشتۀ ابو الطيب تقى الدين محمد بن احمد فاسىِ مكّىِ مالكى است كه در سالهاى 832 - 775 ه. ق. مىزيسته و پس از ازرقى و فاكهى، بايد از او به عنوان تاريخنگار مكۀ مكرمه نام برد. در اين چهار قرن فترت، تنها نام چند اثر در بارۀ مكه برجاى مانده كه حتى