108مكه يا رفتن به عرفات منع كند و راه ديگرى نباشد، مى‌تواند در همان محل كه ممنوع شده، يك شتر يا يك گاو يا يك گوسفند قربانى نموده و تقصير كند و از احرام خارج شود. ¹و چنين مطلبى در تاريخ يا حديث نيامده است.

6. آنچه از شيخ مفيد و ديگران آمده، اين است كه امام عليه السلام قبل از حركت، خانۀ خدا را زيارت كرد و سعى ميان صفا و مروه انجام داد و آن را عمرۀ مفرده قرار داد و از احرام خارج شد و هيچ اشاره‌اى به قربانى كردن شتر يا گوسفند نشده است تا نشانۀ مصدود بودن از آن فهميده شود.

7. آنچه از قول شيخ مفيد و ديگر بزرگان برداشت مى‌شود، تبديل به عمرۀ مفرده است، كه اين قول اشاره به تبديل عمرۀ تمتع به مفرده و نه تبديل حجّ تمتع به مفرده، كه علاّمۀ مجلسى و قندوزى به آن تصريح كرده‌اند. . .

8. آخرين نكته اين‌كه: امام عليه السلام چون عازم عراق بوده، شب يا صبح هشتم به أدنى الحلّ رفته و به احرام عمرۀ مفرده مُحرم شده و قبل از حركت به سوى عراق، اعمال خود را به اتمام رسانده و از احرام خارج شده است؛ چنانكه امام صادق عليه السلام با استناد به فعل امام حسين عليه السلام مى‌فرمايد: «وَ لاَ بَأْسَ بِالْعُمْرَةِ فِي ذِي الْحِجَّةِ لِمَنْ لاَ يُرِيدُ الْحَجَّ» و در عبارت ديگر مى‌فرمايد:

وَ قَدِ اعْتَمَرَ الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عليهما السلام فِي ذِي الْحِجَّةِ» .

9. دقت در گفتار ابو مخنف كوفى (متوفاى 157 هجرى قمرى) ، از مورّخان مشهور شيعه، قول ما را تأييد مى‌كند.

ابو مخنف به سند خود از عبداللّٰه بن سليم و المذرى بن المشعمل الأسديين كه به عنوان حج از كوفه به مكه آمده بودند، نقل مى‌كند كه گفتند:

«فطاف الحسين بالبيت و بين الصفا و المروة و قص من شعره و حلّ من عمرته ثمّ نحو الكوفة و توجّهنا نحو الناس إلى منى» ²؛ «حسين عليه السلام برگِرد خانۀ خدا و بين صفا و مروه طواف كرد و كمى از موى خود را چيد و از عمرۀ خود بيرون آمد. آنگاه به سوى كوفه روان شد و ما همراه مردم به منا رو كرديم.»

ابن جرير طبرى (متوفاى 310 هجرى قمرى) نيز روايت ابو مخنف را در كتاب خود آورده است. ³همانطور كه ملاحظه مى‌شود هيچ اشاره‌اى به تبديل نشده است.