85بيركهارت، جهت انجام مأموريتى سرّى و غير عادى بود.
پرسشى كه در اينجا مطرح مى‌شود اين است كه ميان زبان عربى، ستاره‌شناسى يا طب چه ارتباطى وجود داشت كه بيركهارت در آن زمان بخواهد اين علوم را در دانشگاه كمبريج، كه سابقۀ درخشانى در توطئه‌هاى استعمارى و تلاش براى كريه ساختن چهرۀ اسلام داشت، بياموزد؟
برخى نيّاتِ پشت پرده و مخفىِ مأموريت بيركهارت، زمانى بر ما روشن مى‌شود كه بدانيم انگلستان در آن زمان مى‌كوشيد از راههايى كه به هندوستان ختم مى‌شد به‌دقت مراقبت كند تا در برابر نفوذ روز افزونِ فرانسه بايستد؛ يعنى در واقع مى‌كوشيد از پيشروى فرانسه جلوگيرى كند؛ زيرا فرانسه بعد از شكست در هند، كوشيد بخش شرقى امپراتورى انگلستان را تحت فشار قرار دهد و راه ارتباطى هند و انگلستان؛ يعنى كشور مسلمان مصر را در اختيار گيرد.
اين بود كه انگلستان توجه بيشترى به مسألۀ شرق، به خصوص مصر داشت. 1در زمانى كه شبه جزيره عربستان شاهد درگيرى و رويارويى ميان محمد على پاشا و وهابيون بود، و اين زمانى بود كه وهابيان دامنۀ نفوذشان را از نجد تا حجاز گسترش داده بودند، جهانگردى به شام رسيد كه به ذكاوت، فعاليت و ويژگيهاى برجستۀ ديگر شناخته شده بود. براى كسانى كه در ايجاد شكاف در شبه جزيره عربستان و وحدت اسطوره‌اى اعراب مى‌كوشيدند، الگو شده بود. 2اين جهانگرد فردى جز بيركهارت نبود كه مأموريتش را از شهر حلبِ سوريه آغاز كرد و با شروع اين مأموريت، ماجراجويى او نيز شروع شد.
شام، گامى در راه هزار مايلى
بيركهارت دو سال را در اين شهر گذراند. در آنجا نه تنها زبان عربى را تكميل كرد كه فرهنگ و آداب عربى به‌ويژه قرآن كريم و تفسير آن را نيز تا حدّى آموخت و مورد احترام كسانى قرار گرفت كه علاقمند بودند در مورد معانى آيات قرآن با يكديگر بحث كنند. او در اين زمينه به مهارت و تسلط كامل رسيد. 3تسلّط او زمانى دانسته مى‌شود كه به‌طور كامل ترجمه‌اى از كتاب «روبنسون كروز» را ارائه كرد. او دين اسلام را با جديت