120دشوارىهاى اين سفر، در پاسخ به پرسشهاى مهم شوراى عالى حج نگاشته شده است. توضيحى كه در آغاز آن آمده، سابقۀ بحث را از سال 40 تا 42 مطرح مىكند. ديدگاههاى ارائه شده در اين نوشته، تلاشى است كه براى راهنمايى حجاج و كاروانهاى ايرانى در رويارويى با دشوارىها و مسائل حج نگاشته شده است. اين پيشنهادها براى آن است تا زائران ايرانى كه ناآشنا به موقعيت آن ديار هستند و بيش از هشتاد درصد آنها تنها يك بار در عمر خود مشرف مىشوند، بتوانند قدرى خود را آمادۀ تطبيق با آن محيط سازند تا مشكلاتشان كمتر باشد. بدين ترتيب، اين كار يكى از نخستين تلاشهايى است كه در اين راه صورت گرفته و مىتواند سابقۀ اين بحث را كه بعدها و به ويژه در سالهاى پس از انقلاب روى آن كارهاى فراوانى صورت گرفت، نشان دهد:
پرچم حج و پرچمداران حج
پرسشهاى شوراى عالى حج:
* آيا مقاصد عالى حج، در اينگونه سفر به حج و اجتماع مسلمين از نقاط مختلف جهان در مكۀ معظمه، به شيوه و وضع كنونى تحقق مىيابد؟ و براى تحقق آن مقاصد چه بايد كرد؟
* صرفنظر از مقاصد حج، كاروانهاى حجاج ايرانى و غير ايرانى چگونه بودند و چگونه بايد باشند؟
* تعداد حجاج چقدر بود و چند كشور در حج شركت كرده بودند؟
* چه نقشههايى براى تكميل نواقص و نقايص كار به نظر جنابعالى مىرسد؟
* براى اتحاد مسلمين، چه اقدامى به عمل مىآيد؟ و چه اقدامى بايد كرد؟
پاسخهاى آيتاللّٰه كمرهاى
قرآن مجيد فرموده است: وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ لِلّٰهِ. . . . 1