162ميرزا داوود وزير وظايف نيز گزارش ورود به جدّه را چنين توصيف مى‌كند:
يك ساعت از شب يكشنبه، با زحمت زياد به دم گمرك رسيديم، چه محشرى بود ازدحام در كشتى، وقت ورود و خروج ازدحام زيادى مى‌شود، مثل اين‌كه در «باطوم» يك نفر پيرمرد «بخارايى» ، در زير دست و پاى مردم تلف شد، ليكن در هيچ‌جا مثل «جده» نبود، اولاً مدتى مردم را روى آب معطل مى‌كنند، يعنى رعيت «ايران» را! چون از طرف «قنسول ايران» كه جناب «مفخم‌السلطنه» ، برادر سفير كبير، «پرنس ارفع‌الدوله» باشد، يك نفر مى‌آيد روى آب، «حجاج ايران» را مى‌شمارد، به‌جهت اين‌كه از هر نفرى كه در طراده نشسته است، پنج قروش از طراده‌چى مى‌گيرند، رعيت «روس» و «انگليس» و هر دولتى نفرى دو قروش مى‌دهند، رعيت «ايران» نفرى هفت قروش و نيم بايد بدهند! هرچه طراده‌چى داد مى‌زد كه در اين طراده، پنجاه و دو نفر است، آدم قنسول مى‌گفت: پنجاه و هشت نفر است! و با تو پنجاه و هفت محسوب مى‌شود.
بعد از آن وارد مى‌كنند ايشان را به محوطۀ كوچكى كه دور آن با چوب و ميل‌آهن ديواركشى شده و خودشان قفس مى‌گويند و اين قفس كرانتين است، از «رعيت خارجه» دو قروش و نيم و از «ايرانى» نصف مجيدى به اسم كرانتين مى‌گيرند، اين‌جا هم جناب «قنسول» پنج قروش از حاجى ايرانى بى‌چاره دخل مى‌كند و به‌دست هر نفر كاغذى كوچك مى‌دهند، دم در، آن كاغذ را دو نفر ايستاده‌اند مى‌گيرند و از آن قفس داخل قفس ديگرى مى‌شود، به‌عين مثل قفس اول، ازدحام زيادى، حاجى بى‌چاره لخت، هوا سرد، يك نفر آدم، تذكره‌ها را مى‌گيرد و هر نفرى هم دو قروش مى‌گيرد، آن‌وقت نوشتۀ كوچكى مى‌دهد كه دم در مى‌گيرند، آن‌وقت حاجى مرخص است و مى‌افتد به دست حمال و رفتن منزل، حمال اسباب را برداشته آمد منزل، دو تومان كرايه خواست، گفتيم زياد است، به‌عربى گفت: مكتوب عَلَىّ، معلوم شد حمالى را هم، آدم قنسول قطع و فصل مى‌كند و با حمال تنصيف مى‌كند، بى‌چاره حاجى ايرانى. . . . 18 - اخاذى از حاجيان
يكى از مشكلات مهم حاجيان در طول سفر، عادت حمله‌داران، عكام‌ها، عشاير بين راه و مأموران به اخاذى و گرفتن پول از حاجيان بوده است كه آن را گاهى «خاوه» و گاهى «اخوه» مى‌ناميدند.