104به مكه و مدينه آمده بود، مى‌نويسد كه در مدينه «سادات حسينيه و موسويه و نخاوله آمدند. چون اين دو طايفه شيعه هستند و در مدينه مسكن دارند و لازم الرعاية مى‌باشند، سيصد تومان بالمناصفه به آنها نياز شد كه صرف معاش خود نمايند.» ¹نايب الصدر نيز كه در سال 1305 به حج مشرف شده است، پس از ورود به مدينه مى‌نويسد: در محلۀ نخاوله منزل گرفته شد. ²زائرى كه در سال 1317 همراه با يك كاروان قريب سيصدنفرى، پس از انجام اعمال حج، روانۀ مدينه شده شرح داده است كه «به واسطۀ اتّحاد مذهبى تمام قافله، به محلۀ حضرات نخاوله كه از شيعيان خالص و اغلب سادات و مساكين‌اند، وارد شدند» . ³ميرزا داود هم كه در محرم سال 1323 وارد مدينه شده مى‌نويسد كه «در محلۀ نخاوله كه طايفه شيعى و مردمان فقير خوبى داشتند، منزل حاجى محمد حسين نامى كه مشتمل بود بر پنج اطاق و باغچه كوچكى و سه حوض آب هم داشت، به پنج ليره براى ما منزل گرفته بودند.» ⁴همو مى‌نويسد كه در شب عاشورا «رفتم به محلۀ نخاوله، روضه آنها تمام شده بود، ولى سى چهل نفرى جمعيت هنوز بودند، دوباره خواهش كردم يك نفر رفت روضه خوانى شيخ جابر نام آورد، جوانكى بود، روضه خوبى هم خواند، دوباره اقامه مجلس تعزيۀ كرديم دو سه تومان به روضه خوان و قهوه‌چى دادم» . ⁵و باز مى‌نويسد: چند تومانى نذر نخاوله داشتم دادم، كم‌كم فقراى نخاوله مطلع شدند و ازدحام كردند، به هر قسم بود، آنها را كمى زيادى داديم، حقيقتاً چيز دادن به آنها خيلى ثواب دارد» . ⁶شيعيان براى شركت در نماز جماعت به محلۀ نخاوله رفته و گاه مى‌شد كه روحانى ايرانى در آنجا منبر مى‌رفت. ميرزاعلى اصفهانى در سال 1331 مى‌نويسد «شب را در حسينيه نخاوله نماز جماعت منعقد و جمعيت كثير شد و چون اساس روضه منعقد و مناسب بود، خودم منبر رفتم. . . همه شب نماز جماعت مفصل و منبر منعقد» است. ⁷كمك مالى به نخاوله نيز رسمى كهن بوده است. اين كمك در قالب پرداخت حقوق مالى - خمس - به شيعيان نخاوله انجام مى‌شده است: «مبلغى هم بابت حقوق آوردند. لهذا به جماعت