98انس بن مالك آورده است كه روزى پيامبر در دوران كودكى‌اش با كودكان سرگرم بازى بود كه جبرئيل آمد و او را گرفت و درون سينه و قلب وى را با آب زمزم شست و شو داد و آنگاه به جاى اوّل برگرداند. . . 1و نيز از قول انس بن مالك آورده كه گفت: رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود:
«آن شب كه مرا از مسجدالحرام به معراج بردند، سه تن آمدند و مرا نزد زمزم بردند و جبرئيل درون سينه و قلب مرا با آب زمزم شست.» 2شيخ صدوق از محدّثان بزرگ شيعه در «علل الشرائع» روايت كرده كه در سفر حجّةالوداع، همينكه پيامبر خدا به مكّه آمدند، طواف خانه كردند و دو ركعت نماز نزد مقام ابراهيم گزاردند و استلام حجر نمودند، آنگاه به سوى زمزم رفته و از آن نوشيدند و فرمودند: «اگر براى امّت من موجب مشقّت نمى‌شد يك دلو يا دو دلو از آن مى‌كشيدم.» 3اين حديث از استحباب كشيدن آب زمزم حكايت دارد، امّا به لحاظ اينكه ازدحام جمعيت و هجوم مردم موجب مشقّت مى‌شود، رسول خدا از آن خوددارى كرده‌اند كه عمل آن حضرت سنّت نشود.
ازرقى نيز از على عليه السلام نقل كرده كه پيامبر از آب زمزم طلبيدند و با آن وضو گرفتند. 4محدّث نورى در مستدرك با ذكر سند از على عليه السلام نقل كرده كه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود:
«خَيرُ مٰا ينبع عَلىٰ وجه الأرض مٰاءُ زمزم» ؛ «آب زمزم بهترين آبى است كه در زمين جوشيده است.»
و نيز آورده كه حسن و حسين عليهما السلام پس از طواف خانۀ كعبه به هنگام عصر و در حالى كه ايستاده بودند، از آب زمزم آشاميدند.» 5بركات و آثار معنوى زمزم
در برخى روايات از تأثيرات معنوى آب زمزم و رابطۀ آن با ايمان و اخلاص سخن به ميان آمده است؛ چنانكه از دعاى مأثور هنگام آشاميدن استفاده مى‌شود:
«أللّهمَّ اجْعَلْهُ عِلْماً نافِعاً. . .» و نيز عموم:
«شفاءٌ مِنْ كلّ دٰاءٍ وَ سُقْمٍ» و امثال آن.
علاوه بر اينها، روايات ديگرى نيز با صراحت بيشتر در اين خصوص سخن گفته است. فاكهى از پيامبر صلى الله عليه و آله آورده كه فرمود: