94مىخورد. اينهمه شاهد و تأييدى است بر لزوم وحدت و هماهنگى بين حجاج در امور حج.
نياز به توضيح ندارد كه امروزه «اميرالحاج» به معناى واقعى آن، كه امر همۀ حجاج بيتاللّٰه الحرام را برعهده داشته باشد وجود ندارد؛ چرا كه جهان اسلام از داشتن حاكم واحد و مبسوط اليد محروم است. در حال حاضر با اختلافى كه بر جهان اسلام حاكم است و مقرراتى كه در سرزمين حجاز وجود دارد، هر كشورى سرپرستى را براى حجاج خود نصب نموده تا امور مربوط به حجاج خود را سامان بخشد، البته اگر عنوان «اميرالحاج» بر چنين سرپرستى هم صادق باشد، ثبوت لااقل پارهاى از احكامى كه در اين فصل مطرح مىشود، بر چنين فردى، بعيد نيست، اما حكم به ثبوت هلال ماه امروزه از سوى حاكمان حجاز صورت مىگيرد و حجاج بيتاللّٰه الحرام و امراى آنها نيز در اين زمينه بدان اكتفا مىكنند.
سخنرانى اميرالحاج
بر اميرالحاج مستحب است كه در چهار روز از موسم حج، براى مردم سخنرانىكند.
شيخ طوسى روايتى از جابر را مستند اين حكم قرار داده كه بنابراين نقل، اميرالحاج در روز هفتم ذىالحجه، روز عرفه، روز عيد قربان در منا و روز نفراوّل (كوچ كردن حجاج در روز دوازدهم) از منا به مكه براى مردم سخنرانى مىكند و آنان را با اعمال و مناسك و وظايف آشنا مىسازد. شهيد اول در اين باره مىگويد:
«بهتر است اميرالحاج از كيفيت كوچكردن و وداع سخن بگويد (در روز دوازدهم) ، آنان را به اطاعت از خداوند، و اينكه حج را با استقامت به پايان ببرند و بعد از حج بهتر از قبل از حج باشند و بر وعدههاى خويش با خداوند وفا نمايند، تشويق و تحريض كند.» 1امروزه اين مهم، بهويژه در امر آموزش حجاج بيتاللّٰه الحرام، در زمينههاى مختلف معارف و احكام حج و تاريخ حجاز و حرمين شريفين توسط روحانيون كاروان ها انجام مىگيرد. گرچه عنوان اميرالحاج برايشان صدق نمىكند، اما در شرايط كنونى امكان سخن گفتن اميرالحاج و سرپرست هر گروهى از حجاج از كشورهاى مختلف در مواضع يادشده، امكانپذير نيست. روحانيون كاروان ها به عنوان نمايندگان او به اين مهم مبادرت مىورزند.