195
«فإنْ لمْ يكنْ لَهُم أمْوال، أنفقَ عليهم مِنْ بَيت مال المسلمين» ؛ 1«اگر مردم، هزينۀ سفر حج را نداشته باشند، مخارج سفر آنان از بيتالمال مسلمانان پرداخت مىكند.»
باز از آن حضرت، با سندى معتبر نقل شده كه فرمود:
«مَنْ مٰات وَ لَمْ يَحج حَجّةَ الإسلام، لم يمنعه من ذلك حاجّة تحجف به أمْ مرض لا يطيق فيه الحجّ، أو سُلْطان يمنعه، فليمت يهودياً أوْ نصرانياً» 2؛
«هركس از دنيا برود، در حالىكه فريضۀ «حجةالاسلام» را به جا نياورده باشد، بدون اينكه حاجتى مانع او شده باشد، يا به جهت بيمارى از آن بازمانده باشد، و يا پادشاهى از رفتن او جلوگيرى كند، چنين فردى، به كيش يهوديت يا نصرانيّت خواهد مرد.»
مصالح اجتماعى و فرهنگى و اقتصادى و اسرار دقيق و ارزشهاى فراوانى در پرتو عمل به مناسك حج نصيب جامعۀ اسلامى مىگردد كه وفاق و همدلى و اتّحاد و اخوت پيروان مذاهب اسلامى، از آن جمله است.
وحدت نيّت، وحدت هدف، وحدت اَعمال، وحدت اذكار و آداب، وحدت رنگِ لباس، وحدت مشاهد شريف؛ همانند طواف و سعى و برخى ديگر از مناسك و اَعمال حج، امورى هستند كه مسلمانان را به وحدتى همهجانبه و فراگير دعوت مىكنند.
امام خمينى قدس سره در اين زمينه مىفرمايد:
«حج، بهترين ميعادگاه مُعارفۀ ملّتهاى اسلامى است كه مسلمانان، با برادران و خواهران دينى و اسلامى خود از سراسر جهان آشنا مىشوند، و در آن، خانهاى كه متعلق به تمام جوامع اسلامى و پيروان ابراهيم حنيف است، گردهم مىآيند و با كنار گذاردن تشخّصها و رنگها و مليّتها و نژادها، به سرزمين و خانۀ اوّلين خود رجعت مىكنند و با مراعات اخلاق كريمۀ اسلامى و اجتناب از مجادلات و تجملات، صفاى اخوّت اسلامى و دور نماى تشكل اُمّت محمدى صلى الله عليه و آله را در سراسر جهان به نمايش مىگذارند.» 3تاريخ اسلام، همواره، شاهد كوششها و تلاشهاى وحدتآفرين شخصيّتهاى برجسته و پيشوايان بزرگ و مجامع علمى - دينى بسيارى بوده است كه برگ زرّينى از اين تاريخ پرافتخار، به بزرگ پرچمدار توحيد در عصر حاضر و بنيانگذار جمهورى اسلامى