114فضاى درِ كعبه در طول و عرض بوده، ليكن به اندازۀ بسيار اندكى اين پرده بلندتر و عريضتر گرفته شده تا اينكه به هنگام آويخته شدن كاملاً آن را بپوشاند. هم اكنون از زمان پيدايش و نيز نخستين سازندۀ آن، همچنانكه پيش از اين اشاره نموديم، اطلاع دقيقى در دست نيست. با بررسى مطالب تاريخى در اين باره، نتيجه مىگيريم كه نخستين پردۀ درِ كعبه به اوايل قرن نهم هجرى مىرسد.
فاسى مىگويد: «. . . در اين سال (819ه. ق.) پردۀ گرانبهايى را براى درِ كعبه ساختند كه اين پرده از پردههاى پيشين كه ديده بوديم، بسيار زيباتر بود. . .» 1قلقشندى پس از ذكر نوشتههاى زربفت و كمربند جامۀ كعبه در اوايل قرن نهم هجرى، مىگويد: «. . . بر درِ كعبه پردهاى است به اندازۀ در، كه بر روى آن نوشتههايى به رنگ سفيد ديده مىشود. . .» كه اين در پايان دولت ظاهريّه «برقوق» و اوايل دولت ناصريّه فرزندش فرج بوده كه «ظاهريّه برقوق» متوفّاى سال 801ه. ق.
است. «. . . از آن پس پردۀ درِ كعبه از ابريشم سياه بافته شده كه زمينۀ آن به وسيلۀ تارهاى نقره پوشيده از طلا مزيّن گرديده بود و اين كيفيّت آن را بسيار نفيس و گرانقدر ساخته بود.» 2با آنكه اشارۀ فاسى و قلقشندى به ظهور پردۀ درِ كعبه، در اوايل قرن نهم هجرى بوده، ليكن زمان پديد آمدن آن را پيش از آن دانستهاند و از تاريخ دقيق و به وجود آورندۀ آن سخنى به ميان نمىآورند.
ضمن بررسى و مطالعه، به مطلبى برخوردم كه در آن از چتر يا آفتابگير ياد شده است. به اين ترتيب كه از دوران اموى سايبانهايى به شكل چتر 3به كعبه اهدا مىشده است. در آن هنگام سايبانهاى ياد شده را در سمت پيش روى كعبه قرار مىدادند.
فاسى ضمن شرح از «آويزههاى كعبه و هديههاى آن به عنوان زينت» مىنويسد:
«. . . عبدالملك بن مروان دو سايبان به همراه كاسۀ بلورين، بدان ارسال نمود. . .»
سپس ادامه مىدهد: «. . . مأمون نيز ياقوت گرانبهايى ارسال كرد كه همه ساله به هنگام موسم؛ به وسيلۀ زنجيرى در پيش روى كعبه آويخته مىشد و نيز جعفر متوكّل (على اللّٰه عباسى) سايبانى از طلا را هديه كرد كه به وسيلۀ دُرّ گران قيمت و ياقوت ارزشمند و زبرجد تزيين گرديده بود. اين سايبان به وسيلۀ زنجيرى همه سال در موسم حج در پيش روى كعبه