120گذشته تا كنون، همچنان رو به پيشرفت و ترّقى گذارده و بر اساس شهر سازنده و تمدّن آن، تغيير مىكرد تا اينكه هم اكنون در دوران كنونى ما به بالاترين درجه از زيبايى و متانت و خلاقيّت رسيده است.
جامۀ شريف در آغاز پيدايش خود، به جهت آشنا نبودن مردم با خط و نوشتن، خالى از هر گونه نوشته و نقشى بود. اين وضع تا نيمههاى قرن دوّم هجرى (يعنى تا دوران عبّاسى) ادامه يافت از آن هنگام نام دستور دهندگان به ساخت جامه و تاريخ بافتهشدن آن و احياناً نام مكانى كه در آن ساخته شده، بر آن نوشته مىشد.
مقريزى به نقل از فاكهى در اخبار مكّه اين چنين ياد مىكند:
«جامهاى از قباطى را بر آن مشاهده كردم كه بر روى آن نوشته بود:
«ممّا أمر به عبداللّٰه المهدى محمّد اميرالمؤمنين أصلحه اللّٰه محمّد بن سليمان أن يصنع من طراز تنيس كسوة الكعبة على يد الخطاب بن مسلمة عامله سنة تسع و خمسين و مائة» . 1
و نيز گفته است: «بر روى جامهاى از جامههاى المهدى، اين نوشته را ديدم:
«بسم اللّٰه بركة من اللّٰه لعبد اللّٰه المهدى محمّد اميرالمؤمنين - أطال اللّٰه بقاءه، ممّا أمر به اسماعيل بن ابراهيم أن يصنع من طراز تنيس على يد الحكم بن عبيد سنة اثنين و ستّين و مائة» 2
همچنين گفته است: «بر روى جامهاى كه از سوى هارون الرشيد از مصر ارسال شده و از قباطى، بود اين نوشته را مشاهده كردم:
«بسم اللّٰه بركة من اللّٰه للخليفة الرشيد عبداللّٰه هارون اميرالمؤمنين أكرمه اللّٰه.
ممّا أمر به الفضل بن الربيع أن يعمل من طراز تونة 3سنة تسعين ومائة» .
پىنوشتها: