10116 - ابن رسته، همان منبع، ج 7، ص62
17 - سمهودى، همان منبع، ج 1، ص 162؛ ابن قتيبه، المعارف، ص 85
18 - سمهودى، همان منبع، ج 1، ص 163. ابن رسته ذكر كرده است كه بنى ناغصه عشيرهاى از يهود هستند.
(همان منبع، ج 7، ص62)
19 - ياقوت، معجم البلدان، ج 5، ص 84. بجاست اشاره كنيم كه تشابه زيادى ميان كار اطام كه دژها و خانههاى مرتفع هستند (معجم الوسيط، ج 1، ص 20) در مدينه با كار بعضى از قصرهاى يمن وجود دارد.
گفته شده است كه اطام داراى سكوهاى بلندى مشرف بر اطراف است و از بالا چشم انداز زيبايى دارد.
علاوه بر آن موقعيت دفاعى براى دور نمودن حملات دشمنان اطراف دارد (انصارى، عبدالقدوس، آثار المدينة المنوره، ص 64) . دربارۀ قصرهاى يمن ذكر شده است كه حميريها به حكم ضرورت، به ساختن قصرها و دژهاى تسخير نشدنى براى دفع حملات بدويان اقدام نمودند (حتى، تاريخ العرب، ج1، ص 75) و همينطور سطوح آن را گردشگاه ساختند و بعضى از بالاترين قسمتها رامحلهايى براى نشستن با سنگ مرمر ساختند (ياقوت، همان منبع، ج 4، ص 210؛ حتى، همان كتاب، ج 1، ص 75) مانند قصر غمدان در صنعا كه به يشرح بن يحصب پادشاه منسوب است (ياقوت، همان منبع، ج 4، ص 210) كه در طى قرن اوّل ميلادى حكومت را در دست داشت. (حتى، همان كتاب، ج1، ص 74) شباهت ديگرى نيز در شكل ساختن أطم و بعضى از قصرهاى يمن وجود دارد كه هركدام از آنها به شكل چهارگوش و مسطح هستند (حتى، همان كتاب، ج 1، ص 75؛ مدنى، سيد عبيد، اطوم المدينة المنوره، بحث چاپ شده در مجله دانشكده ادبيات، دانشگاه رياض، م 3، ص 3 و ص 214) .
20 - ولفنسون، تاريخ اليهود، ص 11، 113، 117
21 - سمهودى، الوفا، ج 1، ص 163
22 - سمهودى، همان منبع، ج 1، ص 161 و 162
23 - سمهودى، همان منبع، ج 1، ص 164
مشربۀ ام ابراهيم: محلى است در مدينه، شمال مسجد بنى قريظه در بلندى نزديك حرهّ شرقى، در جايى كه در ايام مطرى به دشت معروف بود، ميان نخلستان معروف به اَشراف كه قاسم بن ادريس بن جعفر برادر حسن عسكرى آن را ساخت (مطرى، التعريف، ص 52) .
24 - سمهودى؛ همان منبع، ج 1، ص 164
پل بطحان: محلى است كه وادى بطحان در آنجا فراخ مىشود و از شمال ماجشونى كه امروزه، به موشونيه معروف است شروع شده و به پل بين چاه مراكشى كه (عطا ابن عبدالعال مراكشى و) چاه شرفى ختم مىشود. آنجا پل بياضه است كه مجتمع منازل بنىبياضه با بنىحبيب و بنىدينار مىباشد و نيز ذكر شده است كه شمال ماجشونى اولين راه وادى بطحان در مجتمع با وادى مذينب و مهزور است كه از سمت