44مىگردد؛ زيرا عمرۀ تمتع جانشين عمرۀ مبتوله (مفرده) است. 1»
قاضى ابن براج (م 481) چنين نوشته است:
«عمره همانند حج واجب است. . . و اين دو قسم است: 1 - عمرۀ تمتع 2 - عمرۀ مفرده» 2ابن حمزه (م 580) از فقهايى است كه مىفرمايد:
«عمرۀ مفرده يا مستحب است و يا واجب و واجب آن، يا به نذر و يا به عهد و يا بعد از حج قِران و يا بعد از حج افراد است.» 3ابن ادريس (م 598) مىنويسد:
«عمرۀ مفرده همانند حج واجب است؛ از اين رو ترك آن جايز نيست. و اگر كسى عمرۀ تمتّع انجام دهد وجوب عمرۀ مفرده از او ساقط مىگردد.» 4محقّق حلّى (م 676) مىنويسد:
«عمرۀ تمتّع واجب است بر كسانى كه خارج از مسجد الحرامند و تنها در ماههاى حج صحيح است و با انجام دادن عمرۀ تمتّع وجوب عمرۀ مفرده ساقط مىگردد.» 5همو در مختصر النافع آورده است:
«عمرۀ (مفرده) واجب، بر هر مكلفى در طول عمر يك بار واجب است با تحقّق شرايط معتبر در حج. . .» 6جمع بندى:
از بررسى نظريات و گفتار فقها، چند مطلب به دست مىآيد كه عبارتند از:
1 - پيش از سيدمرتضى علمالهدى واجب بودن و نبودن عمرۀ مفرده در كلمات فقها مطرح نبوده و از اين رو دربارۀ آن اظهار نظرى نشده است.
2 - اگر چه فقها كلمۀ «عمره» را مطلق آوردهاند و مقيّد به «مفرده» نكردهاند ليكن بىشك مقصود از عمرۀ مطلق، عمرۀ مفرده است؛ زيرا حكم «عمرۀ تمتع» تابع حكم «حجّ تمتّع» است و حكم مستقلّى ندارد، به عنوان نمونه محقّق حلّى در مختصر النافع مىگويد: عمره