92
عبدالملك بن عبداللّٰه بن دهيش
تحقيقى در «علائم حرم الهى»
محمدعلى سلطانى
دربارۀ حدود «حرم» كتاب مستقلّى نگاشته نشده است. تحقيق آقاى عبدالملك بن عبداللّٰه بن دهيش - مدير كل سابق آموزش دختران عربستان سعودى - دربارۀ حدود حرم و نشانههاى اطراف آن، نخستين تحقيق جامع و ميدانى در اين زمينه بشمار مىآيد.
نويسنده از بيست سال قبل در هيئتى كه به رياست پدرش مسؤول تعيين و تشخيص حدود حرم است عضويّت دارد. و خود گذاشتن «علامت» در يكى از حدود در جاده اصلى منتهى به مكّه مكرّمه را بر عهده داشته است.
وى در راستاى فعاليتهايش به تصحيح و نشر كتاب «اخبار مكّه در گذشته و حال» از محمد بن اسحاق فاكهى مكّى پرداخت. اشارات فاكهى به وجود علامات در حدود حرم، نويسنده را به فكر تحقيق ميدانى انداخت و نتيجه تلاش وى كتابى در 395 صفحه با قطع بزرگ گشت كه در آن، از 444 عكس و 45 نقشه مفصّل براى تبيين حدود و علائم حرم كمك گرفته شده است. روزنامه المسلمون گزارشى خواندنى از اين كتاب ارائه داده است كه در ذيل ترجمۀ آن را مىخوانيد:
تاريخ حرم
مكه در منطقهاى واقع است كه گرداگر آن را تپههاى خشك، سنگلاخى و صخرهاى