197بصورت كاروانى، در چند اتاق آنها و تهيۀ غذاى آنها، آنهم يكجا، معمولاً مناسب نيستند لذا همين مسأله مشكلاتى را به دنبال دارد؛ از جمله محل آشپزخانۀ كاروانها غالباً در حياط خلوت يا بام ساختمان و يا در فضاى سرپوشيدۀ ديگرى كه به عنوان آشپزخانه ساخته نشده انتخاب مىشود. همچنين محلّ انبار، تعداد توالتها، دستشويىها، حمامها، وضعيت فاضلات، محل رختشويى و مانند اينها پاسخگوى نياز بصورت مطلوب نيست. با وجود اين، رعايت چند نكته مىتواند به رفع مشكلات كمك و از پيدايش برخى خطرات پيشگيرى نمايد:
1 - بهداشت آب انبارها
با توجه به اين كه در طول سال، بسيارى از ساختمانهاى اجاره شده، بلا استفاده بودهاند، همچنين متأسفانه شرايط ساختمانى آب انبارها و دريچههاى آنها به گونهاى است كه احتمال آلودگى آب انبار و رخنۀ برخى حشرات و تجمع كثافات در آنها وجود دارد، لذا خدمۀ كاروان كه قبل از ورود زائران به ساختمان، در محل حضور يافته و ساختمان را براى استقرار زائران آماده مىسازند، لازم است ابتدا آب انبار را كاملاً تخليه كرده و بخوبى شستشو نمايند و سپس براى آخرين بار ديوار و كف آب انبار را با محلولى شامل يك قاشق مرباخورى (5 گرم) پركلرين در يك سطل آب (10 ليتر) بشويند و با جمعآورى و تخليه آب مورد اشاره، آب انبار را آمادۀ بهرهبردارى نمايند.
تذكّر اوّل:
آب لوله كشى شهرهاى مكّه و مدينه نياز به كلرينه كردن مجدّد ندارد. بلكه اگر آب لوله كشى كافى نبود و كسانى خواستند از آب حمل شده در تانكرها استفاده كنند، بايد در برابر هر 1000 ليتر (يك متر مكعب) آبِ كلرينه نشده، يك قاشق مرباخورى (5 گرم) پركلرين را در مقدارى آب حل كرده به داخل آب انبار بريزند؛ به عبارت ديگر، مثلاً اگر از يك تانكر 14000 ليترى، آب بداخل آب انبار تخليه مىشود، همزمان با تخليه، ريختن 14 قاشق مرباخورى پركلرين به داخل آب انبار ضرورى مىباشد. مأمورين بهداشتى در هر بار مراجعه به كاروان، مقدار كلر باقيماندۀ آب مصرفى را با دستگاه كلر سنج اندازهگيرى خواهند نمود و خدمۀ كاروانها را راهنمايى خواهند كرد.
مجدداً يادآور مىشود كه كلرينه كردن آب بايد هميشه همزمان با تخليه آب از تانكرها