170محاذى كوه ابوقبيس و سوم محاذى كوه مروه و چون دهانۀ چاه وسيع است اتفاق مىافتاده بعضى عمداً يا خطأً يا اضطراراً خود را در چاه مىانداخته و هلاك مىشدهاند! لذا از طرف حكومت امر شده تختۀ آهنى مدوّر بر دهنۀ چاه انداخته و چند سوراخ اطراف آن قرار داده، هر سوراخى به اندازهاى كه دلو فرو رود و برآيد. آب زمزم خوشطعم نيست ولى اخبار در خواص آن بسيار است. صاحب كتاب مزبور نقل مىكند از حضرت رسول - ص - كه فرمود: «ماء زمزم لما شرب له» لذا متصل از اين چاه آب مىكشند و در مشكها و كوزهها كرده به اهل مسجد و حجاج داده پول مىگيرند و حجاج از اين آب گرفته به اطراف براى استشفا مىبرند. بالاى بام زمزم حجره ماننده است كه رئيس مؤذنين در آنجا ايستاده اوقات اذان به مؤذنين كه در منارههاى اطراف مسجدند، اعلان مىكند و هنگام جماعت نيز تكبيرات نماز را مىگويد و مأمومين را از حركات امام مطلع مىسازد.
در خارج مطاف سه بنا ديده مىشود، در سمت شمال و غرب و جنوب كعبه؛ اول: مقام حنفى است كه واقع است مقابل حجر اسماعيل. دوم: مقام مالكى است كه در سمت غربى كعبه واقع است. سوم: مقام حنبلى است كه نزديك زمزم و مقابل حجرالاسود واقع است، اما از مقام شافعى اثرى نيست.
حضرمى گويد: مقام شافعى در سابق زمان، خلف مقام ابراهيم بوده و شكل اول آن زائل شده و معلوم نيست در چه تاريخى زائل شده است؟
حضرمى هفت منارۀ بزرگ براى مسجدالحرام نقل مىكند:
1 - منارۀ بابالعمره
2 - منارۀ بابالسلام
3 - منارۀ باب على - ع -
4 - منارۀ بابالوداع
5 - منارۀ بابالزياده
6 - منارهاى كه در جانب شرقى مسجد بين بابالنبى - ص - و بابالسلام واقع است
7 - منارهاى كه در طرف شمالى مسجدالحرام واقع است. پيش از اين، رسم بر اين بوده كه به وسيلۀ روغن زيت و قناديل مسجدالحرام را روشن مىكردهاند و اكنون به وسيلۀ برق روشن مىكنند بلكه چنانچه حضرمى گويد مسجدالحرام دو كارخانۀ برق دارد.