157مىجسته است و اين حاكى از ورع و تقواى سياسىِ آن مرحوم است. 1سرانجام پس از سالها تلاش پرثمر علمى، به هيجدهمين روز از ماه صفر سال 1306 ه. ق.
در شصت سالگى مزرع شاداب عمر اين عالم فرزانه و بزرگ، به خزان نشست و روح پاكش از مجمع زمينيان به مجلس اُنس ملكوتيان راه گشود و جسم مطهرش در حسينيۀ غفران مآب شهر لكهنو به خاك سپرده شد. 2روانش غريق رحمت حضرت حق باد.
اسفار الأنوار
آغاز سفر
علّامه مير حامد حسين هندى - ره - عصر روز جمعه 22 جمادى الاُولى سال 1282 ه. ق. شهر لكهنو را به همراهى برادرش سيد اعجاز حسين ترك نموده و با دليجان و كالسكههاى پُستى به سوى بمبئى و بندرگاهِ آن شهر طى طريق مىكند تا از راه دريا راهى جدّه شود. 3وى با ارسال نامه، ارتباط خود با خانواده و دوستان را حفظ كرده و آنان نيز به وسيلۀ نامه پاسخش را مىدهند. 4پس از رسيدن به شهر بمبئى در حسينيهاى كه جايگاه مسافران بوده، مسكن مىگزيند. البته آن محل جاى تميزى نبوده و بخاطر تعفّن و ازدحام جمعيت، به ايشان خوش نگذشته است. 5به هنگام اقامت در شهر بمبئى، نامهاى از حضرت سلطان العلما - ره - به زبان فارسى دريافت مىكند. 6در دو مرحله، سر به كتابفروشىهاى شهر بمبئى، كه در آن زمان رونق داشته، مىزند و از كتابهاى چاپ شدۀ آن ديار ديدن مىكند و از گرانى كتاب نيز سخن به ميان مىآورد. 7حركت به سوى جدّه
امروز دوشنبه 27 شعبان سال 1282 ه. ق. موافق با 25 ژانويه سال 1866 ميلادى است. . . ، يكى دو ساعت از ظهر گذشته است كه سوار كشتى دخانى 8شديم، اثاثيه و تمامى