139يكسان كردند. نخيلات و باغها و زراعتهاى درعيّه را نيز معدوم نمودند. . . زنان و كودكان و پيران بقية السيف را به ساير بلاد نجد كوچاندند و بعض امراى سعودى و مشايخ اولاد عبدالوهاب را به قاهره تبعيد كردند. وقتى ارتش مصر از درعيّه برمى‌گشت ديگر در آن شهر هيچ مال و آبادى و هيچ ساكنى باقى نمانده بود. ¹بعضى نتايج لشكركشى ابراهيم پاشا به نجد

نتايج لشكركشى مصريان به عربستان را مى‌توان به صورت ذيل جمع‌بندى كرد:

1 - درعيّه و ساير شهرهاى وهّابى بعد از حدود نود سال آبادانى، غارت و ويران گرديد.

2 - كشور وسيع عبدالعزيز و پسرش سعود متلاشى شد.

3 - تعداد بى‌شمارى از اعراب وهّابى قتل عام شدند.

4 - پيشرفت دعوت وهابى متوقف شد و رعبى كه از وهابيان در دلها پيدا شده بود از بين رفت.

5 - سلطنت سعودى منقرض گرديد.

6 - همراه با سربازان مصرى و ترك و آلبانى، فرهنگ غربى تا قلب عربستان راه يافت، و پاى اروپاييان به آنجا باز شد. بطورى كه يك سال بعد از سقوط درعيّه (1236 /1820) ارتش انگليس در بحرين مستقر شد و نفوذ آن دولت در خليج فارس توسعه يافت.

7 - بعد از اين پيروزى بود كه فكر ناسيوناليزم عرب در سر محمد على پاشا و بعد شريف حسين پيدا شد و در قرن بيستم منشأ تحولات شگرف در خاورميانه گرديد.

8 - انديشه وحدت قومى عربى، بعد از اين پيروزى، در سر رجال عرب پيدا شد و از مصر نشأت گرفت.

9 - انديشۀ تشكيل دولت بر اساس اسلام و قوانين اسلامى از همان ايام عملى شناخته شد.

10 - بعد از فتح عربستان و سوريّه بود كه محمد على پاشا كشور خديوى مصر را مستقل اعلام كرد. . .