117
آغاز پيدايش حرم؟
مهدى پيشوائى
از جمله موضوعات مربوط به مكه و حج، كه هم از نظر فقهى دانستنى، و هم از نظر تاريخى و جغرافيايى جالب است، حرم و حدود و مرزهاى آن است. حريم مقدس خاصى كه از شش طرف، مكه را احاطه كرده، «حرم» و بيرون آن «حِلّ» ناميده مىشود.
آنچه در زير مىخوانيد ترجمۀ بخشى از كتاب «شفاءالغرام باخبار البلد الحرام» تأليف تقىالدين محمد بن احمد بن على الفأسى المكى المالكى (775 - 832 ه.) است كه حرم را از جهات گوناگون مورد بررسى قرار داده است:
آغاز پيدايش حرم
حرم مكه عبارت است از محدودۀ خاص اطراف مكه كه آن را احاطه كرده و خداوند به احترام مكه، حكم حرم را نيز با حكم آن يكسان قرار داده است. «ماوردى» 1، «ابن خليل» و «نَوَوى» 2به اين معنا اشاره كردهاند.