29
گوشهاى از اسرار حج
حج يك عمل عبادى سياسى است كه هر جزئى از اجزاء آن داراى اسرارى است كه در آيات و روايات به آنها اشاره شده است و يا محققان بر آنها دست يافتهاند در اين مقاله به اسرار: «توجه به كعبه به هنگام نماز» ، «استلام حجر به هنگام طواف و غيره» ، «سعى ميان صفا و مروه» و «رمى جمرات» اشاره شده است.
* * *
همه پيامبران براى مبارزه با شرك، و بتپرستى برانگيخته شدهاند و كافى است كه به اين آيه توجه كنيم:
«و ما ارسلنا من قبلك من رسول الّا نوحى اليه انّه لا اله الا انا فاعبدون» . 1
اين آيه به روشنى مىرساند كه محو مظاهر هر نوع دوگانه پرستى در هر دوره، از اساسىترين وظايف پيامبران بوده است.
با توجه به اين اصل، در نماز و مراسم حج، كارهايى ديده مىشود كه در ظاهر با اصل توحيد سازگار نيست؛ مانند: توجه به كعبه در حال نماز كه سنگ و گل است، يا دست گذاشتن به «حجرالأسود» كه جمادى بيش نيست و يا سعى ميان دو كوه به نامهاى «صفا» و «مروه» و. . . حال اين پرسش پيش مىآيد كه راز وظايف و اعمال چيست؟ و چه تفاوتى با كار بتپرستان دارد؟
پيش از اين كه اسرار اين اعمال را روشن سازيم، يادآور مىشويم كه اين سؤال سابقۀ ديرينه دارد. در زمان حضرت امامجعفرصادق - ع - ابن ابى العوجاء - رئيس مادىهاى عصر خود - با