168زيارت مرقد مطهر پيامبر اكرم - ص - راه وطن را در پيش گرفت و در سال 750 به فاس پايتخت مراكش و دربار ابوعنان پادشاه سلسلۀ مرينى پا نهاد.
سپس به زادگاه خود طنجه رفت و از آن جا راه اندلس را در پيش گرفت و از غرناطه (عروس شهرهاى اندلس) ديدن كرد و به فاس بازگشت. از آن جا اين رحالّه آخرين سفر خود را آغازيد و در قارّۀ سياه فرو رفت و تا تومبوكتو و نيجريه پيش رفت و بدين ترتيب «نخستين جهانگردى بود كه در داخل آفريقا سفر كرد و گزارشى از سفر خود به جاى گذاشت» . 1
پس از آن، ابن بطوطه به فرمان ابوعنان در سال 754 به دربار او بازگشت و در همان جا مستقر شد و پس از بيست و نه سال جهانگردى و زير پا نهادن عمدۀ سرزمينهاى مسكون آن روزگار، آرام گرفت و از آن جا كه يادداشتهاى سفر ابن بطوطه طى حوادث مختلف از جمله اسارت در دست هندوان از ميان رفته بود، او ديدهها و شنيدههاى خود را بر منشى و دبير دربار معروف به ابن جُزّى املا كرد. ابن جزى با تحرير و تلخيص و گاه تفصيل - و حتى در مواردى تحريف - گفتههاى 2ابن بطوطه، كتاب خواندنى و دلكش «تحفة الأنظار فى غرائب الامصار و عجائب الأسفار» را تدوين كرد كه بعدها نام مأنوستر «رحلۀ ابن بطوطه» را به خود گرفت.
ابن بطوطه پس از سفر طولانى خود بيست و پنج سال بزيست و در سال 779 درگذشت. 3شخصيت
تنها اثر به جا مانده از ابن بطوطه همين رحلۀ اوست و با مطالعۀ آن خصوصيات او را جا به جاى اين كتاب درمىيابيم؛ او متفكرى بزرگ يا انديشمندى عميق نيست 4و تن به تدقيقات علمى و نظرى نمىدهد. ليكن سخت حواس خود را به كار گرفته ديدهها و شنيدههاى خويش را به حافظه