272چيزى مرا نگران نكرد جز شتافتن مردم بر فلان كه با وى بيعت كنند. من دست نگاه داشتم تا كه ديدم گروهى در دين خود نماندند و از اسلام روى برگرداندند و مردم را به نابود ساختن دين و آيين محمد - ص - خواندند پس ترسيدم كه اگر اسلام و مسلمانان را يارى نكنم رخنه و يا ويرانئى در آن ببينم كه مصيبت آن بر من سخت‌تر از محروم ماندن از خلافت و ولايت برشماست. . .
و در بيان ديگر در همين راستا كه پرده از روى رازى بزرگ برداشت فرمود:
«لم يكن بيعتكم ايّاى فلتة و ليس امرى و امركم واحداً انى اريدكم‌لِلّٰه و انتم تريدوننى لأنفسكم» . 1«بيعت شما با من بى‌انديشه و تدبير و بطور اتفاقى نبود و كار من و شما يكسان نيست من شما را براى خدا مى‌خواهم و شما مرا براى خود (وبه قصد سودجويى مادى.)»
آيا على - عليه‌السلام - در اين كلام به يكى از مهمترين مسائل اجتماعى نپرداخته و آيا پرده از يك رازى كه جنبۀ روانشناسى اجتماعى دارد كنار نزده است. بيشك يكى از بزرگترين عوامل تفرقه و نفاق و از اساسى‌ترين انگيزه‌هاى اختلاف و تشتّت، همين خودخواهى‌ها و سودپرستى‌ها و منيّت‌هاست كه در عالم بشريت مصائب آفريده و على - ع - در اين سخن، دردمندانه آن را انشاء فرموده است.
پى‌نوشتها: