183حُجَراتْ» آمده؛ مانند غرفة به معناى خانه و اطاق كه جمع آن «غُرَفْ و غرفات» شده است.

43 - ذاتُ الحِرٰار: حِرار جمع «حَرَّة» است كه به سنگ‌هاى سياه اطلاق گرديده و از آن جهت كه مدينه داراى سنگ سياه فراوانى است «ذاتِ حرار» ناميده شد.

44 - ذاتُ النَخْل: مدينه داراى درختهاى خرماى فراوانى بوده كه الآن هم نخلستان‌هاى آن گواه است و در لسان بعضى مانند ابن توأم حميرى ¹و عمران بن عامر از مدينه تعبير به ذات نخل شده و در روايتى آمده است:

«أُرِيتُ دار هجرتى ذات نخل و حَرَّة.»

بر من روشن گشت كه محلّ مهاجرت من داراى درختهاى خرماى زياد و سنگهاى سياه فراوانى است. ²45 - السَّلِقَة: اين نام گرفته شده از كتاب تورات است كه آن را ابوعبدالله محمد بن أحمد بن أمين اقشهرى نقل نموده است. و جهت اين نام دورى شهر مدينه از كوههاى اطراف آن است. ³46 - سيِّدة البُلدان: مدينه در ميان شهرها و بلاد جهان، بعد از مكّه معظّمه برترين آنهاست آنجا سيد المرسلين و خاتم النبيين را در خود دارد. بنابر نقل أبونعيم اصفهانى در كتاب «حلية الاولياء» فرزند عمر بن خطّاب رو به مدينه كرد و گفت: «يا طيبة يا سيّدة البلدان» . ⁴معمولاً اين بر زبان صحابه جارى شده است.

47 - الشافِيَة: مدينه را شافيه ناميده‌اند؛ زيرا كه رسول خدا - ص - فرمود: