126
نفوذ اسلام در يثرب (2)
رسول جعفريان
4 - بيعت عقبۀ دوم
تلاشهاى نخستين مسلمانان يثرب و نيز مصعب بن عُمَير فرستادۀ رسول خدا - ص - سبب شد تا اسلام در قلب تعداد بسيارى از مردم آن ناحيه، نفوذ يابد. اين نفوذ تنها و تنها با خواندن قرآن بر آنان بود. بدين ترتيب در موسم حج آتى مسلمانان بر آن شدند تا همراه كاروانى به مكه درآيند و با رسول خدا - ص - بيعت كنند. يكى از انگيزههاى آنان، آن بود تا رسول خدا - ص - را از سختىهايى كه در مكه گرفتار آن است، رهايى دهند. 1
اين كاروان شامل جمعيّتى پانصد نفرى بوده كه تعداد هفتاد نفر آنان مسلمان بودهاند. بلاذرى رقم بيعتكنندگان عقبه را هفتاد مرد و دو زن ياد كرده است. 2اما در روايت ابن اسحاق از هفتاد و سه مرد و دو زن ياد شده است. 3
هشام كلبى علت اختلاف را اين دانسته كه كسانى از آنها زمانى رسيدند كه بيعت تمام شده بود، اما اهل آنان بعدها مدعى شدند كه اينان از اهل عقبه بودهاند. از آنجا كه بنابراين بود تا از هفتاد نفر تجاوز نكند، در نتيجه برخى حذف شده و كسان ديگرى جايگزين آنها شدهاند. 4
به هر روى برخى از آنان (عويم بن ساعده و سعد بن خَيْثَمَه و چند تن ديگر 5) در مكه با رسول خدا - ص - ديدار كردند. قرار شد در ايامى كه حجاج در منى هستند، در «عقبه» با وى ملاقات و ديدار كنند. در شب موعود، مسلمانان يثرب كه در آغاز در كنار ديگر حجاج يثربى بودند، پس از گذشت