87مردم از گرايش به اهل بيت(ع) جلوگيرى از جعل و رواج احاديث دروغين، مبارزه با سلب آزادى و امنيت شيعيان و نيز مقابله با تخريب و تحقير شخصيت امامان شيعه، نمونههايى از روح حماسى و فعاليتهاى سياسى امام باقر(ع) است. اينها و اعتراض مستقيم امام باقر(ع) به هشام و سخن گفتن از حق اهل بيت در هدايت مردم و كوتاه دانستن عمر حكومت امويان، موجب شد آن حضرت به زندان بيفتد و مدتى در حبس، مورد غضب خليفه قرار گيرد. (خضرى، چاپ هشتم، 1391، ص231)
در همين راستا امام باقر(ع) از برادرشان زيد حمايت مىكنند و شيعيان را از قبول برخى از مناصب، برحذر مىدارند و در شيعيان، انسجامى استراتژيك و راهبردى ايجاد مىكنند، حتى در تقاضاى شيعيان، از انجام اقدامات حاد مبارزاتى فرمودند: هنوز شرط لازم براى فداكارى در راه حق را احراز نكردهاند. (خضرى، ص231، چاپ هشتم، 1391).
امام باقر(ع) با اقدامات سنجيدۀ خود، تشكيلات شيعى را در فضاى آميخته به ترور و وحشت و فرا خواندن آنها به درك عميق شريعت و فهم فقه و كلام و احكام و عقايد و رسيدن به برجستگىهاى علمى و دانشى، كاملاً حفظ نمودند.
3. ترسيم وظايف حاكم اسلامى
امام(ع) در مواقف فراوانى، به ترسيم چهرۀ حاكم اسلامى مىپرداختند تا آنكه هم پيكان تيز انتقاد را متوجه دستگاه خلافت نمايند و هم به مردم نشان دهند كه حاكمان اموى از مسير حاكميت اسلامى خارجاند و به نوعى مىرساندندكه دستگاه خلافت، دستگاهى است كه از نظر خداوند معزول است:
«محمد بن مسلم گويد: از امام باقر(ابو جعفر)(ع) شنيدم كه مىفرمود: همانا پيشوايان جور و پيروانشان از نظر دين الهى و حق (خدا) معزول از مقام هستند كه با اعمالشان مردم را گمراه مىكنند. اعمالشان همچون خاكسترى است كه باد شديد در روزى طوفانى آنها را ببرد. اين همان گمراهى عميق و دور و دراز است.» 1