72او گنجينۀ اسرار و علوم الهى و وارث علوم نبوى است كه خود فرمودهاند: 1
«ماييم اهلبيت رحمت و درخت تناور نبوت و خاستگاه و معدن دانش و موضع تردّد ملائكۀ الهى و محل هبوط و نزول وحى الهى.»
براساس همين شهرت و آوازۀ بلند و جلالت شأن و والايى علمى و دانشى آن ذخيرۀ الهى و حجت بالغۀ ربّانى است كه فردى همچون ابن حجر، مىنويسد:
«باقر ناميد شد، چون كلمۀ باقر از بقرالأرض گرفته شده؛ يعنى شكافتن زمين و بر ملا كردن آنچه در جوف دارد و پنهان است. او روشنترين مخفىگاه دانشها و گنجينههاى علم و معارف و حقايق احكام و ريزهكارىهاى آن است. مخفى نيست، مگر بر فرد فاقد بصيرت يا داراى بدى باطن، و از همين جا است كه او باقر علم و فراگيرندۀ آن و عَلَم برافراشتۀ دانش است.» 2
امام باقر(ع) پيشاهنگ و جلودار حركت عظيم علمى تاريخ اسلامى است كه ابوابى گونهگون را در دانشها و علوم دينى گشودند و افقهاى نوينى را فرا روى طالبان علم نمودند. اعماق و ژرفاى دانشها را بر ملا ساختند و كليدهاى علم و دانش و معرفت را فراروى تشنگان علم و دانش و جويندگان آن، نماياندند و جويندگان را در مسير شريعۀ علم به تكاپو واداشتند و چشم انداز گستردهاى را در معارف و علوم ظاهر كردند.
ابن شهر آشوب نوشته است: «علوم دين را بقاياى صحابه و بزرگان تابعان و رؤساى فقهاى مسلمانان از امام باقر(ع) روايت كردهاند. راويان وى از صحابه عبارتاند از جابر بن عبدالله انصارى و از تابعان، جابربن يزيد جعفى، كيسان سختيانى، بزرگ صوفيۀ و از فقها، ابن مبارك ازهرى، اوزاعى، ابى حنيفه، مالك، شافعى و زياد بن منذر و از مورخان، همچون طبرى، بلاذرى، سلامى و خطيب در كتب تاريخشان». (ابن شهر آشوب، ص195، 1384)