176جمله عراق را نيز كه مسير حج ايرانيان بود درگير كرد و موجب تعطيلى حج ايرانيان به مدت چند سال شد.

دو) تسلط ال سعود بر حجاز؛ در اين دوره آل سعود براى بار دوم بر حجاز مسلط شدند و اين امر موجب شد تا استقرار دولت جديد، مرحلۀ جديدى از تعطيلى در حج ايرانيان روى دهد. (دانشنامه حج و حرمين شريفين، ج3، ص 548، 1392ش.)

سه) مشكلات داخلى؛ دخالت بيگانگان در امور داخلى ايران از يك سو و فقر و ركود اقتصادى از سوى ديگر، اجازۀ توجه به حجاز را به دولت نمى‌داد. ضمن آنكه اوضاع حجاز نيز در اين زمان بحرانى بود.

غصب، مصادره و فروختن اموال حجاج و زائران ايرانى در حرمين، گاهى موجب تيرگى روابط دو دولت مى‌شد كه ضرب و جرح و كور كردن برخى ايرانيان و بى‌اعتنايى نسبت به دادخواهى آنان، از آن جمله است.

مناسبات در دوران پهلوى (1399-1343ق.1357/-1304ش.):

*روابط رضا شاه پهلوى؛ آل سعود براى بار دوم با تسخير مكه و مدينه در سال 1344ق. بر حجاز تسلط يافتند. ¹

مهمترين اقدامات دولت ايران:

الف) ممنوع كردن سفر حج؛ دولت پهلوى با توجه به ناآرامى اوضاع حجاز و انعكاس اخبار تخريب اماكن مذهبى و مقدس در مكه و مدينه، همانند كشورهاى ديگر، (على محقق، ص60 ، 1379ش.) سفر حج شهروندان خود به سرزمين وحى را ممنوع كرد. اين ممنوعيت به مدت چهار سال بود.

ب) محكوميت آل سعود؛ دولت ايران در سال 1304ش. انهدام بقاع متبركۀ بقيع را كه از