173عثمانى در استانبول به اتهام فساد مذهب بود. دولت ايران وى را در سال 1157ق. به حج فرستاده بود تا بر اجرايى شدن كنگرۀ نجف نظارت كند.
روابط قاجاريه با حجاز(1209-1343 ق.)
عوامل مؤثر بر روابط قاجارها با حجاز:
الف) حج‌گزارى ايرانيان؛ حج‌گزارى هر ساله بسيارى از ايرانيان، داشتن روابط با حجاز را ضرورى مى‌ساخت. كنگرۀ عظيم حج ذهن تمام دولت‌هاى مسلمان را متوجه حجاز مى‌ساخت تا در پرتو مناسبات حسنه با حاكمان و صاحب‌منصبان در حرمين شريفين، مراسم حج را بهتر برگزار كنند و اسباب راحتى حجاج را فراهم سازند.
ب) حكومت اشراف بر حجاز و قرابت مذهبى آنان با ايرانيان
ج) كمك هاى مالى ايرانيان به اشراف
مناسبات شاهان قاجار با حجاز: مهمترين وقايع:
فتح على شاه قاجار (1250- 1212ق.)؛ در حكومت فتحعلى شاه، عهدنامه‌هايى ميان ايران و عثمانى بسته شد كه در آنها تأمين امنيت حاجيان ايرانى، رفتار مناسب با آنان و نگرفتن ماليات راه از حجاج به دست دولت عثمانى تأكيد مى‌شد. (محمد حسنخان معتمد السلطنه، به كوشش: رضوانى، ج3، صص 1560 و 1561 و 1682، 1367ه.ش.). 1
با وجود محدوديت‌ها، حج‌گزارى ايرانيان و ارتباط با حجاز و حرمين شريفين در بيشتر سال‌هاى حكومت فتحعلى شاه و ديگر شاهان قاجار برقرار بود. (جعفريان، رسول، مقالات تاريخى، دفتر 8 ، ص180، 1387- 1388ش.)
از مواردى كه موجب چالش و تنش در مناسبات ايران و حجاز در اين زمان شد، مى‌توان به مورد زير اشاره كرد:
گسترش قلمروى آل سعود بر حجاز
ظهور خاندان سعود نجد جزيرۀ‌العرب و دست‌اندازى به شهرهاى مقدس مكه و مدينه، به سال 1217ق. و در سال‌هاى بعد، از مواردى بود كه در دوران حكومت فتحعلى شاه رخ داد و