133تقريباً شبيه همان مطالب را خاورى در «تاريخ ذوالقرنين» (تهران، 1380، 996/2) آورده، با اين افزوده: «عمارات عاليه از دار الاماره و بازار و كاروانسرا و حمام و غيره در آن ديار بسيار پرداخت و از كثرت مكنت و ثروت، خود را محسود امثال و اقران ساخت. حسن تدبيرش به مثابه[اى] بود كه وقتى جمعى از مؤدّيان تنخواه ديوانى و مقصرين اعمال شيطانى در روضۀ مقدسه پناه برده، بيرون نمىآمدند، باب بيت الخلاى صحن مقدس را امر به انسداد نمود تا مجاورين به ستوه آمده از آن خارج شدند. در سنۀ يك هزار و دويست و پنجاه و سه به زيارت بيت الله الحرام شتافت و بعد از مراجعت در دار الخلافه آرام يافت.
در ناسخ التواريخ، بخش قاجاريه (چاپ كيانفر، ج1، ص538) هم اشارت كوتاهى به وى و فرزنداش شده است.
سفر حج كه خاورى از آن ياد كرده، همان است كه كيكاوس ميرزا كتاب مسالك را در آن نوشته و مشتمل بر ادعيه و زيارات چهارده معصوم است. آغاز آن اثر گويى سفرنامه است، اما مطالب آن بين سفرنامه و آداب زيارت تقسيم شده و هر دو قسمت نسبتاً طولانى است.
در بارۀ فعاليتهاى كيكاوس ميرزا در كتابهاى تاريخ قم، اشارات فراوانى در منابع وجود دارد كه براى شناخت وى بهتر است برخى از آنها را بياوريم:
يكى از مطالبى كه در اين گزارش آمده اين است كه آينهكارى داخل حرم، كار كيكاوس ميرزاست. اين مطالب در گنجينۀ آثار قم (ج1، ص421) آمده است: در سال 1251 كيكاوس ميرزا فرزندش [فتحعلى شاه] در دورۀ حكومت خود در قم، جدار حرم مطهر را با آينه بياراست. همان نويسنده در بارۀ نقشى كه در آبادانى شهر داشته، سخن گفته و بهويژه اطلاعاتى در بارۀ آبهاى قنوات و چاههاى قم داده كه جالب است. در تاريخ كاشان نيز از تلاش وى براى رساندن آب به قريۀ شوراب در روزگارى كه وى حاكم قم بوده، سخن گفته شده است.
سديد السلطنه هم در بارۀ ورودى مدرسۀ فيضيه به حرم، نوشته است: «صحن قديم از مدرسه وارد صحن شوند و مقرنس سر در، از كيكاوس ميرزا پسر فتحعلى شاه است.» در بارۀ حرم مطهر هم نوشته است: گنبد و بارگاه را شاه طهماسب صفوى ساخته و در ماه رجب سال نهصد و پنجاه و پنج به اتمام رسيده است. دروازهاى كه رو به صحن قديم باز شود با دو گلدسته كه در برابر گنبد است و گنبد مطهر را فتحعلى شاه تماماً طلاكارى كردهاند. ضريح چوبين مرقد مطهر در زمان شاه صفى ميرزا تقى اعتماد الدوله ساخته است و ضريح نقره را ناصر الدين شاه روى آن ضريح چوبين نصب نموده است و آن ضريح اخيراً به معاضدت محمد خان حاجب الدوله در سال