102عثمان بنا كرد نه در مصلاى پيامبر(ص) . اعتقاد برزنجى و ديگران به چند دليل صحيح نيست:

نقدى بر باور برزنجى و...

1. هريك از علمايى‌كه محلِ مقامِ رسولِ الله(ص) در مصلاى ايشان را تعيين كرده‌اند، به اعتبار مسافت ميان مقام و منبر از يك سو و بين مصلا و حجرۀ شريف نبوى از سوى ديگر بوده است. گاهى نيز محلِ مقام از قرينۀ ستون مخلقه و صندوق ¹ و در مواردى نيز به نشانۀ دستگيرۀ منبر شريف نبوى و محراب عثمانى شناخته شده است.

ابن زباله مى‌گويد : «فاصلۀ ميان منبر و مقام پيامبر(ص) كه در آن تا پايان عمر شريفشان نماز مى‌خواندند، چهارده ذراع و يك وجب است.»، (ابن زباله، ص 84 ، اول، 1424ق.).

وى همچنين مى‌افزايد: «اگر از ستونى كه صندوق در كنار آن قرار گرفته، اندكى منحرف شوى، به اندازه‌اى كه جزعۀ مقام ²در برابر چشمانت قرار بگيرد و دستگيرۀ منبر در راستاى گوش تو واقع شود، اكنون در مقام پيامبر(ص) ايستاده‌اى.»، (ابن زباله، ص84 ، اول، 1424ق. / سمهودى، تحقيق: قاسم السامرائى، ج2، ص91، اول، 1422ق.).

ابن زباله در جاى ديگرى مى‌نويسد: «فاصلۀ مصلاى پيامبر از نخستين محل نماز خود تا ستون توبه، هفده ذراع است.»، (ابن زباله، ص84 ، اول، 1424ق. / سمهودى، تحقيق: قاسم السامرائى، ج2، ص93، اول، 1422ق.).

محرابى‌كه عمر بن عبد العزيز آن را ساخته، اگر در مكانى بود كه پيامبر(ص) در آن براى مردم نماز مى‌گزارد، باز هم نيازى نبود كه مكان آن را به اين شيوه تعيين كنند. يا حداقل نيازى نبود به وجود اين محراب اشاره نمايند.

2. غزالى و ديگر علما، هنگامى كه مقام پيامبر(ص) معين گرديد، اينگونه گفته‌اند: «اگر ستون منبر در موازات شانۀ راست انسان قرار گيرد و رو به ستونى بايستد كه صندوق در كنار آن قرار گرفته، و دايره‌اى ³كه در قبلۀ مسجد قرار دارد، در برابر چشمان وى قرار گيرد، اين مكان، همان مقام رسول الله(ص) قبل از تغيير مسجد است.» (غزالى، ج1، ص259، 1409ق.).

سمهودى مى‌نويسد: «اما در مورد جزعه، مطرى گويد كه جزعه در محراب جنوبى (در امتداد قبله) كه در مقابل مصلاى شريف نبوى بوده، واقع است و در سال 701 ق. از آنجا برداشته شده است.» (سمهودى، ج2، ص91، 92، تحقيق: قاسم السامرائى، اول، 1422ق.).

اكنون سؤالى‌كه مطرح مى‌شود اين است‌كه: چگونه است مقام پيامبر(ص) محرابى ساخته شده داشته و با اين حال در پى تعيين مكان آن بوده‌اند؟ و چگونه اين محراب ساخته شده بوده و در عين حال انسان براى ايستادن در آن بايد در برابر جزعه‌اى كه در قبلۀ محراب عثمانى قرار داشت بايستد و به آن نگاه كند تا دقيقاً در مكان محراب شريف نبوى قرار بگيرد؟ اينجاست كه مطرى گويد: «آنچه غزالى دربارۀ مصلاى شريف نبوى‌گفته، مربوط به قبل‌ازآتش‌سوزى مسجد بوده، پيش از آنكه اين تابلو در قبلۀ مصلاى پيامبر(ص) نصب شود.» (مطرى ، ص94، قرن هشتم.)