171«و براى خدا بر مردم است كه آهنگ خانۀ [او] كنند؛ آنان كه توانايى رفتن به سوى آن را دارند. و هر كس كفر ورزد [و حج را ترك كند، به خود زيان رسانده]؛ خداوند از همه جهانيان بى‌نياز است.»
از امام صادق(ع) روايت شده است كه فرمود:
(اذا قدر الرجل على الحج فلم يحج فقد ترك شريعة من شرائع الاسلام ).
1
«هرگاه كسى توانايى بر حج داشته باشد [و از روى سهل‌انگارى]، حج به جا نياورد، همانا شريعت و آيينى از آيين‌هاى اسلام را ترك كرده است.»
2. اجتماعى و سياسى
نتيجۀ اجتماعى- سياسى ترك حج، ضعف نيروى دين و استيلاى كافران بر مسلمانان است. با توجه به همين نكته، امام صادق(ع) فرمود:
(لو ان النّاس تركوا الحج لكان على الوالى ان يجبرهم على ذلك و على المقام عنده و لوتركوا زيارة النّبى (ص ) لكان على الوالى ان يجبرهم على ذلك و على المقام عنده ، فان لم يكن لهم مال انفق عليهم من بيت مال المسلمين ).
2
«اگر مردم رفتن به‌حج را ترك كنند، بر حاكم اسلامى است كه آنان را بر اين كار و بر حضور در كنار خانۀ خدا وادار كند و اگر زيارت پيامبر(ص) را هم ترك كنند، بر حاكم اسلامى است كه آنان را به زيارت قبر پيامبر و بودن در كنار مرقد ايشان وادار نمايد. اگر آنان مال [و هزينۀ سفر حج را] نداشتند، حاكم از بيت‌المال مسلمانان [هزينه‌ها را] پرداخت مى‌كند.»
اين حديث، بيانگر اين مسئلۀ مهم است كه حج، هيچ‌گاه تعطيل نمى‌شود؛ به‌طورى‌كه ولى امر مسلمين وظيفه دارد در صورتِ خلوت شدن خانه خدا و حرم پيامبر، عده‌اى را با هزينۀ بيت‌المال به اين سفر اعزام كند تا شكوه دين حفظ شود وآثار و بركات اجتماعى و سياسى حج از بين نرود؛ چرا كه اين كار، يكى از مصداق‌هاى «تعظيم شعائر» است كه در قرآن كريم نيز به آن اشاره دارد. 3
به گفتۀ روايات، اگر مسلمانان از روى بى‌اعتنايى، زيارت كعبه و حرم پيامبر را ترك كنند، عقوبت الهى دامنگيرشان خواهد شد. امام على(ع) در آخرين وصيت خود به امام حسن و امام حسين(عليهما السلام) فرمود:
(والله ، الله فى بيت ربكم لا تخلوه ما بقيتم ، فانه ان ترك لم تناظروا).
4