236صنايع خمس دليل بر وحدت آن‌ها در اصول و قواعد نمى‌شود بلكه هر كدام موازين خاص خود را دارند و مناظره در تعريف و هدف از مجادله و مغالطه و خطابه جدا مى‌شود گرچه در قسمتى از هدف كه اقناع و ترغيب باشد و بعضا مبادى با خطابه اشتراك دارد.
9. اثر حاضر مجموعه‌اى فنى و تخصصى است كه براى مبلغان دينى و مدافعان اسلام و آشنايان با صناعات خمس نگاشته شده است. از اين رو عموم مردم بدون آموزش‌هاى لازم نمى‌توانند از آن بهرۀ كافى ببرند، وانگهى اين نوشته مى‌تواند متن درسى باشد و اساتيد فن براى مبلغان و نوآموزان مباحث آن را مطرح و تشريح نمايند و سپس از نظر علمى و كاربردى آنان را بيازمايند، آنانى كه براى اداره جلسات مناظره مناسب باشند بايد شناسايى شده و به كسب معلومات ضرورى و اطلاعات لازم تشويق و مجهز شوند و با تعليمات و تمرينات كافى جهت اعزام و شركت در مناظرات به مناسبت‌هاى مختلف اعزام شوند.
مبادى تصوريه و تصديقيۀ مناظره
هر علم و فنى نيازمند روشن شدن مبادى تصوريه و تصديقيه آن مى‌باشد وگرنه نمى‌توان بر آن نام علم و فن نهاد. مبادى تصوريۀ هر علمى عبارت است از: تعريف، موضوع و فايده و اجزا و جزئيات و اعراض ذاتيه آن علم و همچنين واضع آن فن و تاريخ پيدايش و پيشينۀ آن، چرا كه تصور مسائل هر علمى به آن‌ها بستگى دارد ولى مبادى تصديقيه عبارت است از قضاياى بديهى كه موجب توصل و كشف تصديقيات مجهول مى‌شود و آن را اصول متعارفه مى‌نامند كه يكى از آن‌ها امتناع اجتماع و ارتقاع نقيضين است و از ساير قضاياى فلسفى تشكيل مى‌دهد؛ مانند «ثبوت شيء لشيء فرع لثبوت المثبت له» 1محمولى بر موضوعى بار نمى‌شود و از آن سلب هم نمى‌گردد مگر به كمك امّ القضايا و در صورتى كه مبادى تصديقيه بديهى نباشد يا قبول آن به دليل حُسن ظنِ‌ّ شاگرد به استاد باشد آن را «اصول موضوعه» مى‌نامند.
تعريف مناظره و اقسام آن
تعريف بر دو قسم است: لفظى و اصطلاحى، مناظره از نظر لغت از ماده «نظر» اشتقاق يافته و به معناى نگاه و ديدن آميخته با تفكر است. نظر كردن در امرى يعنى فكر و تأمل در آن چيز؛ علم النظر يعنى علم استدلال كه معمولا به علم كلام گفته مى‌شود، مناظره: گفت وگويى است متفكرانه در موضوعى از موضوعات براساس ضوابط و موازين خاص. بنابراين، مى‌توان گفت: مناظره در