152بسته، آب از او خورده‌اند.

بئر انس بن مالك بن نصر: آن را در جاهليت برود گفتند. حضرت - صلّى الله عليه [وآله] و سلّم - از آن دلو آب طلبيده‌اند و از آن آب خورده‌اند و آن در شامى بقيع است، محاذى قبّۀ ابراهيم ابن نبى - صلّى الله عليه [وآله] و سلّم - در پهلوى بئر ايوب انصارى.

بئر اهاب: به كسر همزه، مشهور است اليوم به بئر زمزم. جانب غربى مدينه است. آب در آن چاه افتاده و آب آن را همچون زمزم به اطراف عالم برند.

بئر جاسوم: آن چاه جانب شرقى مسجد ذباب است، حايل به شمال.

بئر جمل: بالجيم به معنى ابل؛ بعضى گويند آن در عقيق است، در ناحيۀ جرف. منسوب است به مردى كه اسم آن جمل بوده و حفر آن، او كرده. بعضى گفته‌اند در ناحيۀ بقيع است، محاذى بئر ايوب. بعضى گويند در خرق جمل است و خرق جمل موضعى است متصل به آخر حرم از تحت منار سليمانيه تا قلعۀ مدينه آن را شق خرق جمل نامند.

بئر حلوه: بالحاء المهمله، غير معروفة العين. مشهور آن كه در رباط عجم است كه در آخر زقاق طول در منتهاى بلاط و آن خانۀ آمنه بنت سعد بوده است كه آنجا حضرت - صلّى الله عليه [وآله] و سلّم - بيست و نه روز عزلت اختيار كرده‌اند؛ يعنى قصۀ ايلاء آنجا واقع شده است؛ چنانچه سابق ذكر يافت. ¹

بئر ذرع: به ذال معجمه. آن چاه است كه بعضى در ماجشونيه كه آخر بطحان است گفته‌اند، و بعضى در مسجد شمس و بعضى در عوالى گويند. حضرت - صلّى الله عليه [وآله] و سلّم - بر كنار آب نشسته، آب از آن چاه خورده‌اند.

بئر سقيا: به ضمّ سين مهمله و سكون قاف، بر يسار سالك است به سوى بئر على - رضى الله عنه - قريب به آن چاه مسجدى است كه آن را مسجد سقيا گويند؛ چنانكه مذكور شد و در اين زمان آن مكان به «السبيل قاسم» مشهور است. ²

بئر زمزم كه مذكور شد و چاه ديگر ذكر يافت. قرب آن بئر سقيا است.

بئر عقبه: به عين مهمله و قاف. بعضى گويند آن بئر اريس است؛ چرا كه افتادن خاتم و نشستن حضرت - صلّى الله عليه [وآله] و سلّم در كنار همراه ابوبكر - رضى الله عنه - و عمر و عثمان - رضى الله عنهما - را نيز در اين چاه عقبه نقل مى‌كند. پس هر دو اسم يك چاه باشد؛