101خورشيد دولت گرديد.
از ديده خيال يار بر دل پيوست
باب اول: در بيان حرم شريف و آنچه متعلق است به آن
واين باب مشتمل است بر پانزده فصل:
فصل [اول در] ابواب حرم محترم
بدان كه مسجد شريف مدينه منوّره را كه روضه مطهّره و قبر مقدّسه در آن است چهار باب است: يكى باب السلام مردمى كه به سلام سيد الكرام - صلى الله عليه [و آله] و سلم - آيند، از آن باب درآيند؛ و خانۀ ابابكر كه آن را خانۀ صديق اكبر گويند در يلى [كذا] آن باب است و اسم شريف صديق اكبر را در بالاى آن در، به آبِ زر، به خطّ جلى نوشتهاند و در آن خانه، در اين زمان گليمهاى حرم محترم را گذارند و آن خزانه گليمهاى شريف است.
دوم باب الرحمه؛ از اين [باب] تا باب السلام هفتاد گز است و اين دو باب در ديوار مغربى مسجد آن آفتاب جهانتاب است. جنازۀ اموات مطيع و عصات را از اين باب داخل حرم كثير الثواب سازند تا از اين باب، مقارن رحمت ربّ الارباب گردد.
سيم باب جبرئيل - عليه السلام -؛ مدخل جبرئيل - عليه السلام - نزد حبيب ربّ جليل - صلّى الله عليه [و آله] و سلّم - آن مقام بوده است. مقام جبرئيل - عليه السلام - كه در درون مسجد حبيب ربّ جليل حجرۀ شريفه است، محاذى آن باب است، و شباك جَمَل در يلى آن باب است از جانب جنوب و آن منزلى است در وقت نزول رسول - صلّى الله عليه [و آله] و سلّم - از هجرت مكه به مدينه اول شتر مبارك آنجا خوابيده و آن منزل ابو ايوب انصارى بوده كه يكى از صحابۀ كبار است، و از نسل تبع كه پادشاه يمن است بوده؛ و حضرت - صلّى الله عليه [وآله] و سلّم - در خانۀ او نزول كرده تا چند روز آنجا بودهاند و شباك مذكور در پايان پاى قبر شريف است؛ و اليوم مردمى كه به زيارت آيند به جهت تبرك و تيمّن شتران خود را آورده، و زبان آن را بيرون كرده، شباك جمل را ليسانند و از آن تفأل گيرند و مقام ملائكۀ مقرّبين كه بين الزائرين در اين حين مشهور است در درون آن شباك است.