93موضع هجوم علما و قرّا است. شب و روز به گفتگوى درس و قراءت قرآن مشغولا ند. گويا مدرسه است. طلبه و سكّان آن از پادشاه شهر موظف مىباشند.
بعد از آن مكانى كه حضرت يوسف (ع) هفت سال در آنجا بودهاند. وى در بالاى ارگ مصر است. چنانكه آيت كريمه بر آن ناطق است؛ كَمَا قَالَ عَزَّ شَأنُه: فَأَنْساهُ الشَّيطانُ ذِكْرَ رَبِّهِ فَلَبِثَ فِى السِّجْنِ بِضْعَ سِنينَ فى سورۀ يوسف (ع) [آيه 42] محل زيارتگاه الحال در آنجا خانقاه حضرت يوسف (ع) بوده، الحال اثر وى معلوم است. به جاى خانقاه حضرت يوسف (ع) ابراهيم پادشاه [ \ ابراهيم پاشا] خانقاه عظيمى بنا كرده است. مدت پانزده سال است به عمارت آن مشغولا ند. هنوز به اتمام نرسيده.
و به طرف غربى شهر راهى است كه ميلان [ \ ميل] به جانب جنوبى دارد، به مكه معظمه مىرود و در كنارۀ رودنيل كه مشتمل به ملك سعيد است [يا: سفيدانست!] به مكۀ معظمه مىرسد. و بعضى به راه خشكى و بعضى به دريا مىرود. اما يك راه ديگر از خشكى به طرف جنوبى شهر است [كه] حجاج همراه [شايد: همين راه] مىرود و مقدار بيست منزل است تا مدينۀ منوره. از غير حجاج مصرى به اين راه رفتن محال است؛ زيرا كه در اين راه آب و دانه كم است.
[مدينۀ منوره]
بعد از آن شهر مدينه شهر مبارك است. اهل آن موضع، همه دلكش و ملايم گفتار و خوش نيكو كردارند. به طرف جنوبى شهر مدينه، موضعى است كه وى را «مسجد قُبا» مىنامند و قوت الاسلام نيز مىگويند. طرفه جاى فرح فزا و مكان دلگشا است. بوستان و باغ و آبشارها بسيار دارد.
و مسجد قبا مسجد مبارك است، محل نزول و قرارگاه حضرت سرور عالم و سلطان انبيا استص.
ر ابتداى هجرت حضرت رسالت پناه، در آن مقام مدت شش ماه استقامت نمودهاند. بعد از شش ماه كه اسلام قوت يافته بود، به درون شهر داخل [6] گشتهاند. از اين وجه، آن موضع را تسميه به قوت الاسلام نمودهاند؛ چون حضرت در ابتداى نزول در اينجا منزل و قرارگاه كردهاند. قرارگاه اهل صفه نيز همين موضع است؛ چنانكه حق سبحانه، از احول آن جماعت متبركه در كلام خود خبر مىدهد؛ كما قال عزّ شأنه: لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوى مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ أَحَقُّ أَنْ تَقُومَ فِيهِ فِيهِ رِجالٌ يُحِبُّونَ أَنْ يَتَطَهَّرُوا وَ اللهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِينَ فى سورۀ توبه [آيۀ 108].
در آنجا چهار محراب است. اينها همه محل زيارت است؛ زيرا كه يك محراب محل نزول آيات مذكور است. ديگر محراب اصحاب صُفّه است و يك محراب محل نزول از ناقه است و يك