26
متوليان فدك
محمد مهدى فقيه بحر العلوم
چكيده
مورخان و پژوهشگران دربارۀ فدك حضرت زهرا (س) كتابهاى مختلفى به نگارش درآورده و هر يك از آنان، با نگاه و بينش خود، به تحليل ماجراى اين باغ پرداخته و در مورد ارث يا هبه و يا ملك شخصى بودنِ آن براى دختر پيامبر خدا (ص) ، نظرياتى را ارائه كردهاند.
اما در اين ميان، قريب به اتفاق آنان، يا به موضوع بحث ما (متوليان فدك) ، ورود پيدا نكرده و يا با اشارهاى از آن گذر كردهاند. بديهى است كه اگر در هر دورهاى، به موضوع متوليان فدك پرداخته مىشد و بررسى دقيقى در اين باره صورت مىگرفت، امروزه مىدانستيم كه هزينه و درآمد آن به چه نحوى بوده و صرف چه كارهايى مىشده است.
پيشتر تصميم نگارنده بر آن بود كه در اين موضوع كتاب مستقلى با عنوان «متوليان فدك، درآمد و مصارف آن» به رشتۀ تحرير در آورد، اما به جهت در دست داشتن چندين موضوع پژوهشى و كمبود فرصت، اين توفيق به مقالهاى منتهى شد كه اكنون پيش روى شما خوانندگان عزيز قرار دارد.
پس از نشر اين مقاله، اگر انديشمندان و فرهيختگان حوزوى و دانشگاهى، بر نگارنده منت نهاده، اسناد و منابع تاريخى و رجالى مقاله را - كه بتواند موضوع بحث را كامل كند - در اختيار بگذارند، از آنان سپاسگزار خواهم شد و با ذكر نامشان، از زحماتشان تقدير خواهم كرد.
كليد واژهها: فدك، متوليان، علويان، صدقات الرسول (ص) ، صدقات على (ع) .